Búrúndí

85% íbúa Búrúndí tilheyra hútú-ættbálknum en 14% þeirra eru tútsar. Tútsum var hyglað af belgískum nýlenduherrum, sem öttu þjóðflokkum saman til að styrkja eigin stöðu. Þegar landið fékk sjálfstæði árið 1962, stjórnuðu tútsar hernum og tóku þess vegna völdin í landinu. Hútúar voru ekki sáttir við að vera jaðarhópur án áhrifa. Þeir skipulögðu andspyrnuhópa, tveir mikilvægustu hóparnir voru CNDD-FDD og PALIPEHUTU. Þessir hópar áttu í reglulegum átökum við herinn næstu árin, meðal annars árin 1972 og 1988. Þessir bardagar bitnuðu oft illa á almúganum.

Ofbeldið jókst á níunda áratugnum og magnaðist eftir fyrstu lýðræðislegu kosningar Búrúndi árið 1993. Hútú-stjórnmálamaðurinn Melchior Ndadaya varð þá fyrsti þjóðkjörni forseti landsins. En einungis fáum mánuðum seinna var hann, ásamt háttsettum stjórnmálamönnum, myrtur af ráðandi her tútsa og þeir tóku aftur yfir stjórnmálaleg völd í landinu. Þessi atburður kom af stað fjölda blóðugra árása á bæði hútúa og tútsa, áætlað er að um 200.000 manns hafi verið drepnir. Fjöldamorð voru framin á borgurum, bæði af hútúa og tútsa ættbálkum.

Búrúndískir hermenn brenna vopn sín af fúsum og frjálsum vilja í Muramvya. Mynd: UN Photo/Martine Perret

Ástæða þess að ofbeldið var svo umfangsmikið má skýra ef skoðað er almennt ástand mála í mið-Afríku á þessum árum (sjá Angóla og Austur-Kongó). ). Í upphafi mátti skilgreina stríðið í Búrúndí sem innanríkisátök, en það breyttist um miðjan níunda áratuginn. Þá fjölgaði gerendum í átökunum í Búrúndí. Ríkisstjórn Búrúndí gerðist bandamaður tútsí-ríkisstjórnarinnar í Rúanda og löndin tvö unnu saman að því að berjast gegn uppreisnarhópum (aðallega hútúum) í báðum löndum. Að auki var samstarf á milli Búrúndí og tútsí-uppreisnarhreyfingarinnar RCD í Austur-Kongó og með úganska hernum. Hútú-uppreisnarmenn gerðust á sama hátt bandamenn uppreisnarhópa í öðrum löndum. Í eldlínunni á milli bandamannanna og stríðandi fylkinga barðist almúginn fyrir lífi sínu.

Eftir þrýsting frá alþjóðasamfélaginu undirrituðu tútsí-ríkisstjórnin og hútú-uppreisnarmenn hið svokallaða Arusha-samkomulag árið 2000. Með stuðningi Sþ, meðal annarra, var tútsinn Pierre Buyoya útnefndur forseti í bráðabirgðastjórn. Samkvæmt samkomulagi tók hútúinn Domitien Ndayizeye við völdum árið 2003. Árið 2005 fóru fram vel heppnaðar forsetakosningar, þar sem fyrrum uppreisnarleiðtoginn Pierre Nkurunziza bar sigur úr býtum. Nú er landið tiltölulega stöðugt, þrátt fyrir að valdabarátta eigi sér stað í hlutum landsins. Nokkrar sveitarstjórnarkosningar voru haldnar á árinu 2005 og það ríkir bjartsýni um stjórnmálalega þróun landsins. Árið 2007 var einungis einn uppreisnarhópur, FNL, sem barðist gegn stjórnvöldum í tilraun til að ná völdum.