Austur-Kongó
| Staðreyndir | Tölfræði | Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna |
Austur-Kongó er á stærð við Vestur-Evrópu. Þrátt fyrir miklar náttúruauðlindir er landið á meðal fátækustu landa heims.
Landfræði og umhverfi
Landslagið austast í Austur-Kongó mótast af Austur-Afríku sigdalnum, sem er gríðarstór sigdalur sem hefur mótast á þúsundum ára á flekaskilum. Sigdalurinn teygir sig frá Erítreu til Mósambík. Hann sker austurhluta álfunnar og þar er mikil eldvirkni og stór stöðuvötn. Sigdalurinn er einnig meginorsök þess að landið er ríkt af auðlindum eins og kopar, gulli, silfri og demöntum. Í Austur-Kongó er frumskógur við miðbaug, í miðju landinu, hásléttur með fram sigdalnum, lægri sléttur í suðurhluta landsins og þéttar gresjur í norðri. Í landinu eru tíð þrumuveður og þar er næststærsti regnskógur heims. Í suður- og norðurhéruðunum er hitabeltis loftslag, mjög rakt með löngum regntímabilum, en á miðsvæðinu með fram miðbaugi er ekki munur á milli árstíða. Hin gríðarstóra á Kongó rennur í gegnum landið og veitir vatni til annarra áa í landinu. Stærstu umhverfisvandamálin eru mengun drykkjarvatns og útrýming skóga. Ástæðan er að innviði samfélagsins skortir og að timbur er mikið notað sem eldsneyti.
Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Austur-Kongó, þá þyrftum við 0.4 eintök af plánetunni Jörð. Sjá mælistikuna fyrir vistfræðileg áhrif.
Saga
Fyrir meira en 2000 árum fóru hópar fólks að setjast að í landinu, og frá 14. öld voru stofnuð þar mismunandi ríki. Hið velstæða konungdæmi Kongó kom fyrst á samskiptum við Evrópubúa þegar Portúgalar stigu þar á land í kringum 1480. Á 19. öld voru þúsundir manna teknir höndum sem þrælar, en konungarnir á svæðinu féllu þegar verslun með fólk og jarðefni fór vaxandi. Belgíski kóngurinn Leopold II gerði Austur-Kongó að persónulegri eign sinni árið 1884 og rændi miklum auðæfum með hrottalegu arðráni. Austur-Kongó varð belgísk nýlenda árið 1908 og sjálfstætt ríki árið 1960. Árið 1965 tók hershöfðinginn Joseph Mobuto við völdum og tók í kjölfarið upp nafnið Mobuto Sese Seko og breytti nafni landsins í Saír. Hann kom á fót einræðisríki og stjórnaði landinu með kúgunarvaldi fram til ársins 1997, þegar hann var settur af í valdaráni. Hin nýja stjórn var hrakin frá völdum ári seinna í öðru valdaráni sem leiddi til borgarastyrjaldar sem kostaði 3,5 milljónir manna lífið og stóð fram til ársins 2003.
Samfélag og stjórnmál
Eftir að stríðinu lauk árið 2003 var skipuð bráðabirgðaríkisstjórn í Austur-Kongó sem var við völd fram til ársins 2006, þegar landið fékk nýja stjórnarskrá og nýtt þingkerfi. Kosið er til þingsins, sem er í tveimur deildum, til fjögurra ára í senn. Forsætisráðherra og ríkisstjórn eru skipuð af forsetanum samkvæmt meðmælum frá meirihluta þingsins. Hið nýja stjórnarform veitir héruðum, sem áður var stýrt einhliða frá höfuðstaðnum, aukið vald. Verkefnin eru óteljandi því stjórnmálamennirnir eru að byggja upp heilt ríki á ný frá grunni. Minniháttar átök blossa stöðugt upp í mismunandi hlutum landsins og áður en enduruppbygging getur átt sér stað að fullu verður ríkisstjórnin að sjá til þess að ofbeldinu linni og að mannréttindi í landinu séu virt. Aðgangur að hreinu drykkjarvatni í öllu landinu og enduruppbygging ónýts vegakerfis eru mikilvæg verkefni í enduruppbyggingunni. Önnur mikilvæg verkefni eru baráttan gegn spillingu, uppbygging stjórnkerfisins og endurnýjun alþjóðlegra tengsla.
Hagkerfi og viðskipti
Þrátt fyrir miklar náttúruauðlindir er Austur-Kongó eitt af fátækustu löndum heims og hefur strítt við efnahagsleg vandamál í marga áratugi. Mörg vandamálanna má rekja til nýlendustjórnar Belga og efnahagsstefnu þeirra sem m.a. felur í sér að þurrausa landið verðmætum auðlindum. Önnur aðalorsökin er margra ára vanstjórn Mobuto Sese Sekos, þar sem gífurleg verðmæti voru flutt úr landi. Í dag tengjast vandamálin mikilli spillingu, óstöðugri stjórn og gríðarlegri verðbólgu. Iðnaður sem framleiðir helstu útflutningsvörur er ríkisrekinn, en víðfðemt skuggaefnahagskerfi hefur vaxið til að fullnægja þörfinni fyrir þjónustu og samgöngumál. Mikilvægustu útflutningsvörurnar eru kaffi og demantar.
Other country profiles
Heimsálfa/svæði
Afríka
Gervihnattamyndir
Copperbelt
Kisangani
Kivuvatn
Rwenzori-ísbreiðan
Þjóðgarðurinn Virunga
Aðild/þátttaka
Afríkusambandið
Alþjóðabankinn
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn
G77
Ríki utan hernaðarbandalaga
SADC
Sameinuðu þjóðirnar (SÞ)
Vanþróuðustu löndin
Austur-Kongó varð aðildarríki SÞ árið 1960.
Austur-Kongó
Hin vopnuðu átök í Austur-Kongó hafa verið kölluð bæði fyrsta heimsstyrjöld Afríku og gleymda stríðið. Átökin hafa fengið takmarkaða fjölmiðlaathygli þrátt fyrir þátttöku margra afrískra landa í þeim.
Lesa meira
Höfuðborg:
Kinshasa
Þjóðernishópar:
Mongo, luba, kongo og mangbetu-azande 45%, aðrir afrískir ættbálkar (fleiri en 200) 55%
Tungumál:
Franska, lingala, kingwana, kikongo, tshiluba
Trúarbrögð:
Kaþólikkar50%, mótmælendur 20%, kimbanguistar 10%, múslimar 10%, aðrir / óskilgreint / trúleysingjar 10%