[[suggestion]]
Afganistan
Afganistans flagg

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Kabúl

Þjódernishópar

Pashtun 42%, Tajik 27%, Hazara 9%, Uzbek 9%, Aimak 4%, Turkmen 3%, Baloch 2%, aðrir 4%

Tungumál

Afghan Persian or Dari (opinber mál) 50%, Pashto (opinbert mál) 35%, Turkic languages (primarily Uzbek and Turkmen) 11%, 30 minor languages (primarily Balochi and Pashai) 4%, much bilingualism

Trúarbrögð

Súnní Múslimar 80%, Sjía Múslimar 19%, aðrir 1%

Sjtórnarform

Islamic republic

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

1 944 PPP$

Landafræði

Landslag Afganistans er að mestu þurrt fjalllendi, en þar eru einnig sléttur og frjósamir dalir sem henta vel til landbúnaðar. Flestir bæir liggja í dölum í austanverðu Afganistan. Skortur er á hreinu drykkjarvatni og skógareyðing er alvarlegt umhverfisvandamál

Ecoprint

0.4 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Afganistan, þá þyrftum við 0.4 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Með reglulegu millibili hefur verið ráðist inn í Afganistan af valdhöfum í nágrannalöndunum. Á áttunda áratugnum var stjórnmálaástandið undir miklum áhrifum frá Sovétríkjunum, sem hvað eftir annað réðust inn í landið og settu á ríkisstjórn hliðholla Sovétríkjunum. Stjórnarandstaðan sameinaðist í þjóðernissinnuðu, múslímsku hreyfinguna Mujahedin og margra ára ofsafengið borgarastríð kom í kjölfarið. Talibanar eiga rætur að rekja til Mujahedin-hreyfingarinnar. Þessi herskáa bókstafstrúarhreyfing hét því að endi skyldi bundinn á stríð og spillingu og fékk fljótt stuðningsmenn í landi sem þráði stöðugleika. Árið 1996 náðu þeir völdum yfir Kabúl og lýstu yfir að Afganistan væri „hreint íslamskt ríki“. Náin tengsl talibana við hryðjuverkasamtökin Al-Qaida og Osama Bin Laden eru ástæða þess að landið var í brennidepli eftir hryðjuverkaárásirnar á Bandaríkin 11. september 2001. Bin Laden er sagður hafa skipulagt aðgerðirnar og er talið að hann hafi haldið til í Afganistan. Þegar talibanar neituðu að framselja Bin Laden fór fjölþjóðaher undir stjórn Bandaríkjanna í stríð. Talibanar gáfust upp eftir tveggja mánaða átök og lýðræðislega kosin stjórn tók við völdum. Stjórnmálaástand í landinu er langt frá því að vera stöðugt og talibanar eru enn áberandi í stjórnmálum í Afganistan.

Samfélag og stjórnmál

Mikilvægustu landbúnaðarvörur Afganistans eru ávextir, korn og bómull. Í landinu er töluvert af kolum, náttúrugasi og járngrýti, en margra ára átök og óstöðugleiki hafa leitt til þess að þetta hefur að litlu leyti verið þróað. Landið hefur lengi verið leiðandi í heiminum í ópíumframleiðslu, en talibanar stöðvuðu framleiðsluna á þeim árum sem þeir voru við völd. Eftir fall talibana hefur framleiðslan hafist aftur. Afganistan er stærsti ópíumframleiðandi heims, en 75 prósent af ópíumframleiðslu í heiminum í dag er ræktað í Afganistan.

Hagkerfi og viðskipti

Mikilvægustu landbúnaðarvörur Afganistans eru ávextir, korn og bómull. Í Afganistan er lítill iðnaður, en mikilvægar kola-, járngrýtis- og gasauðlindir er að finna þar. Áratuga löng átök í landinu hafa leitt til þess að náttúruauðlindirnar eru einungis að litlu leyti nýttar.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Afganistan fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    652 860
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    11,9
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    36 373 176
    1000 íbúar
    Frjósemi
    4,0
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,667
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,498
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    49
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    49
    Ár
    Lífslíkur karla
    49
    Ár
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    vantar gögn
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    26,8
    Prósent
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    60
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    2 958 269
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    76 146
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    1 286 000
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    17 980
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    3,585
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    53
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    189
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    0,30
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    0,8
    Hektar per person
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    0,609
    Skali
    Aftökur
    6
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    15
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    20,2
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    5
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    6
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    58,2
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    38,2
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    55,3
    Prósent
  •  

    Afganistan

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    20,3
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    21,4
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    vantar gögn
    Prósent
    Iðnaður
    22
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    54
    Prósent