[[suggestion]]
Andorra

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Andorra la Vella

Þjódernishópar

Spánverjar 43%, Andorramenn 33%, Portúgalar 11%, Frakkar 7%, aðrir 6% (1998)

Tungumál

Katilónska (opinbert), franska, spænska, portúgalska

Trúarbrögð

Kaþólska

Sjtórnarform

Þingstjórn

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Landslagið í Andorra einkennist af harðgeru fjalllendi og er hæsti punktur landsins í 3000 metra hæð. Árnar Valira del Nort og Valira d'Oriente mætast í miðju landinu og mynda fljótið Valira. Fljótið rennur í suðaustur og endar í einni af hliðarám spænsku árinnar Ebro. Loftslagið í Andorra er líkt og í nágrannalöndunum, Spáni og Frakklandi, en vegna hæðarinnar er meiri snjór þar á veturna og örlítið svalara á sumrin. Skógar- og landeyðing er meðal umhverfisvandamála sem Andorra stendur frammi fyrir. Timbur hefur lengi verið ein af stærstu útflutningsvörum Andorra og skógarhögg er mögulega ein af ástæðunum fyrir eyðingu skóganna. Eyðimerkurmyndun í fjallshlíðunum má rekja til ofbeitar.

Saga

Karl hinn mikli gaf Andorra frelsi árið 819 í staðinn fyrir þátttöku þeirra í stríðinu við mára. Framkvæmdavaldið var fyrst veitt spænska greifanum af Urgell og þar á eftir fært yfir til biskupsins af Urgell. Á 12. öld reyndi Frakkland aftur að ná völdum yfir Andorra. Átökin voru leyst með því að deila landinu á milli Spánar og Frakklands. Andorra hefur í gegnum tíðina verið fátækt land, þar sem samskipti við alþjóðasamfélagið hafa verið takmörkuð við nágrannalöndin. En vaxandi ferðaþjónusta á tímabilinu eftir seinni heimsstyrjöld hefur bætt efnahagslega stöðu landsins. Ferðaþjónustan hefur stuðlað að þróun í samgöngum og fjarskiptum og opnað landið fyrir umheiminum. Samtímis hafa íbúarnir óskað eftir auknum áhrifum í stjórn landsins. Árið 1993 var ný stjórnarskrá samþykkt og Andorra varð sjálfstætt lýðræðisríki.

Samfélag og stjórnmál

Samkvæmt stjórnarskránni frá 1993 er Andorra sjálfstætt ríki. Opinberlega er stjórn landsins enn skipt á milli Spánar og Frakklands en þau hafa ekki neitunarvald. Í reynd er það þess vegna forsætisráðherra Andorra sem hefur völdin yfir innanríkismálum, á meðan Spánn og Frakkland eru ábyrg fyrir öryggis- og utanríkismálum landsins. Vegna sögu Andorra er menntakerfi landsins tvískipt. Frönsku skólarnir fá stuðning frá franska ríkinu en kaþólska kirkjan styður spænsku skólana.

Hagkerfi og viðskipti

Vegna fagurrar náttúru Andorra, góðrar aðstöðu til skíðaiðkunar og verslunar með tollfrjálsar vörur, er ferðaþjónusta mikilvægasta atvinnugrein landsins. 80 prósent af landsframleiðslunni verða til í ferðaþjónustunni. Andorra er ekki meðlimur í ESB en nýtur góðs af sérsamningum. Landið er til að mynda meðhöndlað sem meðlimur í tengslum við verslun með unnar vörur og eru þær því tollfrjálsar. Andorra hefur ekki eigin gjaldmiðil en notast við evru líkt og nágrannalöndin. Andorra er „skattaparadís“, sem þýðir að það er ekki borgaður skattur af tekjum. Vegna þess laðar landið til sín marga erlenda einstaklinga og fyrirtæki og bankaviðskipti eru mikilvæg atvinnugrein. Sala á rafmagni til erlendra orkukaupenda er einnig veigamikil tekjulind.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Andorra fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    vantar gögn
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    vantar gögn
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    vantar gögn
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    vantar gögn
    Hlutfall
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    IHDI - mismunur sýndur
    vantar gögn
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    0,0
    Prósent
    Vannærð börn
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    3
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    vantar gögn
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    vantar gögn
    Hlutfall
    Lífslíkur
    vantar gögn
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    3
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    2
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    vantar gögn
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    vantar gögn
    Prosent
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti á vinnumarkaði
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    39 147
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    vantar gögn
    Prósent
    Iðnaður
    10
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    79
    Prósent
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    470
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    1,7
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    76 953
    1000 íbúar
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    vantar gögn
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,858
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur kvenna
    vantar gögn
    Ár
    Lífslíkur karla
    vantar gögn
    Ár
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    vantar gögn
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    8
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    0
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    vantar gögn
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    5,83
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    vantar gögn
    Hektar per person
  •  

    Andorra

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    vantar gögn
    Skali
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    vantar gögn
    Skali: 0-100
    Hamingjuvísir
    vantar gögn
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)
    Pólitísk réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)