[[suggestion]]
Argentína

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Búenos Aíres

Þjódernishópar

Argentínubúar af spænskum og ítölskum uppruna 97%, mestizo, aðrir 3%

Tungumál

Spænska, enska, ítalska, þýska, franska

Trúarbrögð

Kaþólikkar 92%, mótmælendur 2%, gyðingar 2%, aðrir/óskilgreint 4%

Sjtórnarform

Lýðræði

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

19 940 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Argentína er stórt land og er töluverður munur á loftslagi eftir svæðum. Loftslagið er temprað, frá heittempruðu í norðri til nánast heimsskautaloftslags í suðri. Auk Andesfjalla í vestri er landslagið mikið til stórar flatar sléttur, oft kallaðar Pampas. Láglendið skiptist í þrjú höfuðsvæði: Norðursvæðið, Pampas og Patagóníu. Norðursvæðið er að mestu leyti víðáttumiklar grassléttur. Pampas nær yfir stórt svæði og er jarðvegurinn þar frjósamur og hentar til landbúnaðar og matvælaframleiðslu. Patagónía er háslétta, með hæðum upp í 1500 metra yfir sjávarmáli. Hæsta fjall Argentínu, sem og Suður-Ameríku, er Aconcagúa sem nær 6962 metra yfir sjávarmál. Í norðri, á landamærum Brasilíu, liggja Igazúfossarnir. Fossarnir eru einn af mest sóttu ferðamannastöðum Suður-Ameríku og eru á minjalista UNESCO. Minnkun ræktarlands vegna mengunar frá iðnaði og notkun meindýraeiturs er stórt vandamál. Bæði skógareyðing og eyðimerkurmyndun hafa eyðilagt gæði jarðvegsins. .

Earth Earth

2 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Argentína, þá þyrftum við 2 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Evrópskir landnámsmenn komu til Argentínu árið 1516 og árið 1580 stofnaði Spánn sína fyrstu nýlendu sem í dag er Búenos Aíres. Þrælavinna og sjúkdómar sem komu með nýlenduherrunum frá Evrópu höfðu í för með sér mikla fækkun frumbyggja landsins. Árið 1816 fékk Argentína sjálfstæði frá Spáni en landið hélt áfram sterkum tengslum við Evrópu. Fram til ársins 1945 tókust á andstæð öfl í landinu, annars vegar íhaldssamir og frjálslyndir stjórnmálamenn, og hins vegar stjórnmálamenn og hermenn. Juan Perón komst til valda árið 1946, hann bætti aðstæður fátækra, veitti konum kosningarétt og þjóðnýtti iðnaðinn. Kona Peróns, Evíta, var tákn fyrir þessa stefnu. Á sama tíma stjórnaði Perón með einræði, þar sem andstæðingar voru kúgaðir og fjölmiðlunum stjórnað. Árið 1976 rændi herinn völdum. Á þeim níu árum sem einræðið varði hurfu um 30.000 manns sporlaust. Árið 1982 réðust argentískar sveitir á hinar bresku Falklandseyjar í suðurhluta Atlantshafsins, en urðu að gefast upp fyrir breskum hersveitum. Tapið leiddi til endaloka hernaðareinræðisins.

Samfélag og stjórnmál

Eftir margra ára óstöðuga herstjórn var lýðræði komið á árið 1983. Samkvæmt stjórnarskránni á forsetinn að bera aðgerðir sínar undir þingið en í reynd hefur forsetinn öll völd. Í Argentínu eru 23 héruð, auk Búenos Aíres, sem öll hafa sína eigin stjórn. Íbúar landsins hafa litla trú á stjórnmálakerfinu, sem stuðlar að aukinni spillingu í opinberu stjórnsýslunni. Í dag er lögð áhersla á að minnka bilið á milli ríkra og fátækra í landinu, berjast gegn spillingu og að auka hlutverk ríkisins í viðskiptum. Einnig er mikilvægt að stemma stigu við áhrifum Bandaríkjanna í álfunni með því að auka samstarf við nágrannalöndin. Íbúar Argentínu eru innflytjendur alls staðar að úr heiminum, og sagt er að níu af hverjum tíu Argentínumönnum eigi evrópska forfeður. Menning í Argentínu er þekktust fyrir tangóinn, en stór nöfn innan bókmennta og kvikmynda eiga einnig rætur sínar að rekja til landsins. Um það bil þriðjungur íbúa Argentínu býr í Búenos Aíres og nágrenni.

Hagkerfi og viðskipti

Árið 1945 var Argentína meðal ríkustu landa heims. Mistök í efnahagsstjórnun og spilling færðu landið samt sem áður inn í kreppu árið 2001. Gjaldmiðill Argentínu missti verðmæti sitt og fólk fékk ekki að taka sparifé sitt út úr bönkum. Þetta hafði í för með sér fjöldamótmæli og nokkur forsetaskipti á stuttum tíma. Ástandið fer þó batnandi. Stór hluti frjósamra svæða í Argentínu er notaður til landbúnaðarframleiðslu, sem er stærsta útflutningsgrein landsins, en Argentína er einn af stærstu framleiðendum nautakjöts í heiminum. Iðnaður Argentínu er að mestu byggður á landbúnaðarvörum, til dæmis verksmiðjum sem framleiða niðursuðuvörur og fata- og leðurverksmiðjum. Mikilvægustu viðskiptafélagar Argentínu eru Brasilía, Bandaríkin og Chile. Landið er einnig aðili að Mercosur, viðskiptasamningi á milli Argentínu, Brasilíu, Úrúgvæ og Paragvæ. Í Argentínu er gott vegakerfi og járnbrautakerfi sem er eitt það umfangsmesta í heimi, en vegna tíu ára viðhaldsleysis er stærstur hluti þess ekki í notkun. Stærstu fljótin eru einnig notuð sem samgönguleiðir.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Argentína fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    -4 930 000
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    vantar gögn
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    vantar gögn
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    30,30
    Hlutfall
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    IHDI - mismunur sýndur
    0,707
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    3,8
    Prósent
    Vannærð börn
    1,2
    Prósent
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    10
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    2,1
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    0,1
    Hlutfall
    Lífslíkur
    76
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    63
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    65
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    26
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    99,5
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    99,1
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    13
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    99,0
    Prosent
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti á vinnumarkaði
    41,8
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    98,5
    Prósent
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    5 756
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    22,5
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    9,5
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    14 398
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    6
    Prósent
    Iðnaður
    29
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    63
    Prósent
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    2 780 400
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    14,3
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    44 688 864
    1000 íbúar
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,364
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,825
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur kvenna
    80
    Ár
    Lífslíkur karla
    72
    Ár
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    861
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    489
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    7 515
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,947
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    4,75
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    3,7
    Hektar per person
  •  

    Argentína

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    0,982
    Skali
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    40
    Skali: 0-100
    Hamingjuvísir
    6,09
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)
    Pólitísk réttindi
    2
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    2
    Skali: 1-7 (1 er best)