[[suggestion]]
Ástralía
Flagg

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

46 012 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Ástralía er sjötta stærsta land í heimi og bróðurhluti Eyjaálfu. Eyjaálfa er ein flatasta heimsálfan, en 95% hennar liggja lægra en sex hundruð metrum undir sjávarmáli. Í norðurhluta Ástralíu er hitabeltisloftslag og regnskógar, en er nær dregur miðjunni breytist gróðurinn í sléttur og eyðimerkur. Eyðimörkin þekur sporöskjulaga svæði í miðju landsins sem nær yfir um þriðjung Ástralíu. Í suðausturhlutanum er loftslagið temprað með reglulegri úrkomu og þar má finna regnskóga með risavöxnum tröllatrjám, en á því svæði býr stærsti hluti áströlsku þjóðarinnar. Í suðri eru árstíðabundin þurrkatímabil, en í norðurhluta landsins eru felli- og hvirfilbylir algengir. Við strandlengju landsins í norðaustri má finna stærsta kóralrif heims sem kallast „Great Barrier Reef“ og er heimili ótal dýrategunda, bæði fiska og hryggleysingja. Ástralía er þekkt fyrir fjölbreytilegt og einstakt dýralíf, sem hefur þróast þar vegna aldurs heimsálfunnar, breytilegs veðurfars og landfræðilegrar einangrunar.

Landbúnaður og innflutningur nýrra tegunda til landsins ógnar þó fjölbreytileika náttúrunnar. Ofbeit og skógeyðing hefur valdið landrofi og eyðimerkurmyndun, mengað strandlengjuna og hafið og valdið því að nýjar aðfluttar tegundir hafa dreift sér hraðar en ella. 

Earth Earth Earth Ecoprint

3.8 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Ástralía, þá þyrftum við 3.8 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Fyrstu manneskjurnar komu til Ástralíu yfir landbrýr og með siglingum frá því sem í dag er kallað Suðaustur-Asía fyrir um 50.000 árum síðan. Þegar Evrópubúar uppgötvuðu landið árið 1601 lifðu ástralskir frumbyggjar í landinu. Þeir voru veiðimenn, safnarar og sjómenn og áttu flókna og margbreytilega munnlega menningu og heimsmynd. Ekki hefur náðst samstaða um hversu margir frumbyggjar voru í landinu þegar Evrópumenn komu, en það er talið vera á milli 300.000 og tvær milljónir manna. Þessi fjöldi dreifðist á um það bil 600 ættkvíslir sem töluðu um 200 tungumál, en fjórðungur þeirra er nú útdauður. Enska heitið yfir frumbyggja Ástralíu er Aboriginals.

Árið 1770 tók breski landkönnuðurinn James Cook Ástralíu og Tasmaníu yfir fyrir hönd breska kóngsins. Nýlenduvæðing Breta á landinu hófst með fangaflutningum í lok 18. aldar og á 19. öld voru sex sjálfstæðar nýlendur stofnaðar. Reynt var að aðlaga frumbyggja landsins að siðum, venjum og menningu Breta og varð það til þess að þeim fækkaði hratt. Það var til siðs að taka börn frumbyggja af foreldrum sínum og setja þau á barnaheimili eða til hvítra foreldra og var búsetu og atvinnu frumbyggja stjórnað algjörlega af ríkinu fram á sjöunda áratug síðustu aldar. Það var ekki fyrr en árið 2008 að frumbyggjar fengu opinbera afsökunarbeiðni frá stjórnvöldum vegna þeirra meðferðar sem þeir höfðu mátt þola frá landnámi Breta.

Árið 1901 sameinuðust allar sex nýlendurnar í sambandsríki sem fékk nafnið „Sambandsríkið Ástralía“, en Bretar fóru þó með völd fram til 1931. Breski þjóðhöfðinginn er enn opinber þjóðhöfðingi Ástrala, en hann fer þó ekki með nein völd.

Samfélag og stjórnmál

Landið er þingbundið konungsdæmi, en því er stjórnað sem sambandsveldi. Fylkin sex sem og svæðin hafa talsverða sjálfstjórn innan löggæslu, menntunar, lagaumhverfis og almenningssamgangna. Samveldisþingið og ríkisstjórnin hafa þó yfirstjórn í viðskiptum, samgöngum, fjármálum, bankakerfinu, gjaldmiðlinum, hernum og varnarmálum, utanríkismálum og almannatryggingum.

Í gegnum tíðina hafa þrír stjórnmálaflokkar verið við völd, Verkamannaflokkurinn, Frjálslyndi flokkurinn og Þjóðarflokkurinn, en Frjálslyndi flokkurinn og Þjóðarflokkurinn hafa oft starfað saman.

Í júní 2010 varð Julia Gillard fyrsti kvenforsætisráðherra landsins. Enn þann dag í dag er mikill straumur innflytjenda til Ástralíu, en manntal sem gert var árið 2001 sýndi að 22% allra íbúa landsins, eða um 4,1 milljón manna, fæddust utan landsins, sem er hæsta hlutfall í heiminum.

Fyrir seinni heimsstyrjöldina voru nánast allir innflytjendur frá Bretlandseyjum, en eftir stríðið jókst hlutfall annarra Evrópubúa, svo sem Ítala og Grikkja. Á síðustu þrjátíu árum hefur hlutfall asískra innflytjenda aukist og endurspeglast það í efnahagsmálum og viðskiptum, en samvinna Ástrala við sína asísku nágranna eykst jafnt og þétt.

Hagkerfi og viðskipti


Hagvöxtur hefur verið stöðugur í Ástralíu, en það má meðal annars rekja til mikilla náttúruauðlinda. Í dag er Ástralía í hópi tuttugu stærstu hagkerfa heimsins, miðað við verga þjóðarframleiðslu á íbúa. Ástralir hafa verið þekktir fyrir sauðfjárrækt og landbúnað og enn þann dag í dag eru Ástralir einn stærsti útflytjandi ullar, hveitis og kjöts í heiminum. Landið er auðugt af steinefnum og jarðgasi og hefur því efnahagur landsins notið góðs af því, en námugröftur og vinnsla jarðgass eru orðnar umfangsmiklar atvinnugreinar.

Í Ástralíu má finna einhverjar stærstu auðlindir heims af blýi, nikkeli, tantali, úrani og sinki og eru þar einnig miklar báxít-, kola-, kóbalt-, kopar-, demanta-, gull-, járn-, mangan-, málmgrýtis-, ilmenít-, rútíl- og sirkónauðlindir. Hinn hluti hagkerfis landsins byggir að mestu á þjónustugeiranum, en fasteignaviðskipti, fyrirtækjarekstur og ferðmennaska eru stór hluti þess.
Ástralir stunda mikinn útflutning til Kína og Japan, en einnig hafa verið gerðir fríverslunarsamningar við Bandaríkin og Chile. Frá því á 9. áratug síðustu aldar hafa Ástralir og Nýsjálendingar sífellt aukið samstarf sitt og hafa hagkerfi landana orðið samþættari. Rætt hefur verið um að stofna einhvers konar sameiginlegt markaðshagkerfi fyrir löndin tvö fyrir árið 2015.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Ástralía fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    vantar gögn
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    0,5
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    vantar gögn
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    vantar gögn
    Hlutfall
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,939
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    IHDI - mismunur sýndur
    0,861
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
    Lífslíkur kvenna
    84
    Ár
    Lífslíkur karla
    80
    Ár
    Hamingjuvísir
    7,23
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi íbúa í þéttbýli
    89,0
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Þéttbýli
    3
    Íbúar á hvern ferkílómetra
    Vistfræðileg fótspor
    6,9
    Hektar per person
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun
    361 262
    Þúsund tonn
    CO2-losun á hvern íbúa
    15,39
    Tonn af CO2 á íbúa
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Landsvæði í minna en fimm metra hæð yfir sjávarmáli
    0,6
    Prosent
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    38
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    117 578
    Einstaklingar
    Friðarvísir
    1,435
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
    Spilling
    77
    Skali: 0-100
    Pólitísk réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    16,55
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Friðargæsluaðgerðir
    vantar gögn
    Antall deltagere i fredsbevarende operasjoner
    Fjárútlát til hernaðarmála
    2,0
    Prósent af VLF
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    0,0
    Prósent
    Vannærð börn
    0,0
    Prósent
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    4
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    vantar gögn
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    0,1
    Hlutfall
    Lífslíkur
    82
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    6
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    12
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    7
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    14
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    96,7
    Prosent
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,120
    Skali: 0-1 (0 er best)
    Jafnrétti á vinnumarkaði
    46,4
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    13,5
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    5,4
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    1 323 421 072 479
    US Dollar
    VLF á mann
    53 794
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    3
    Prósent
    Iðnaður
    23
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    71
    Prósent
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Internetnotendur
    86,5
    Notendur á hverja 100 íbúa
  •  

    Ástralía

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    21 518
    Einstaklingar
    Fólksfjöldi
    24 772 247
    1000 íbúar