[[suggestion]]
Búlgaría
Flagg

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

19 243 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Búlgaría liggur á Balkanskaganum í suð-austurhluta Evrópu. Landamæri Búlgaríu liggja að löndunum Rúmeníu, Tyrklandi, Grikklandi, Makedóníu og Serbíu. Suð-austurhluti Búlgaríu er að miklu leyti fjalllendi og þar er að finna hæsta tind landsins, Musala fjallið, sem er 2925 metrar. Balkanfjöllin liggja þvert yfir landið frá vestri til austurs. Austurhluti Búlgaríu liggur að Svartahafinu og á svæðinu í kringum ströndina skiptast á sléttlendi og ásar. Loftslag landsins er breytilegt frá miðjarðarhafsloftslagi í suðri til svalara loftslags í fjöllunum í norðri.

Earth Ecoprint

1.8 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Búlgaría, þá þyrftum við 1.8 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Fyrstu íbúar þess landssvæðis sem kallast Búlgaría í dag voru Þrakverjar. Fyrsta ríki Búlgaríu var stofnað árið 681. Ríkið náði hápunkti veldis síns á 9.öld og árið 864 tók það upp kristni. Í kringum árið 1000 var ríkinu steypt af Aust-rómverska ríkinu. Landið varð aftur frjálst á 12.öld og árið 1202 var annað ríki Búlgaríu stofnað. Tyrkir lögðu síðar landið undir sig og árið 1396 var það fyrst Evrópuríkja innlimað inn í Ottóman-keisaradæmið. Ottómanarnir réðu yfir Búlgaríu í fimmhundruð ár. Á því tímabili voru ótal stærri uppreisnir gegn keisaradæminu brotnar á bak aftur. Á 19.öld myndaðist búlgörsk þjóðfrelsishreyfing, að hluta til með hjálp frá Rússlandi. Árið 1878 eftir rússnesk-tyrkneska stríðið varð Búlgaría sjálfstætt furstadæmi. Landið öðlaðist síðan sjálfstæði árið 1908. Í fyrri heimstyrjöld var Búlgaría hluti öxulveldanna og í annarri heimstyrjöld voru Búlgarar bandamenn Þjóðverja. Landið missti hluta yfirráðasvæða sinna í seinna stríðinu og Sovétríkin réðust inn í landið og hertóku það. Árið 1946 varð Búlgaría kommúnískt alþýðulýðveldi.

Samfélag og stjórnmál

Kommúnistastjórnin leystist upp árið 1990 og sama ár voru haldnar fyrstu lýðræðislegu kosningarnar síðan í seinni heimstyrjöld. Landið fékk nýja stjórnarskrá árið 1991 og síðan hefur stjórnarfar landsins verið þingbundið lýðræði. Kosið er til forseta á fimm ára fresti með lýðræðislegum kosningum, hann má sitja lengst yfir tvö kjörtímabil. Forsetinn er æðsti leiðtogi ríkisstjórnarinnar og yfirmaður varnarmála. Þjóðþing er kosið til fjögurra ára. Eftir fall kommúnismans hefur gætt ókyrrðar í búlgarskri pólitík og margir flokkar og mismunandi bandalög komist til valda. Búlgaría gerðist meðlimur NATÓ 2004 og Evrópubandalagsins 2007. Búlgaría hefur glímt við áskoranir tengdar spillingu, skipulagðri glæpastarfsemi og miklu atvinnuleysi. ESB hefur sett fram strangar kröfur um endurbætur á ástandinu og hefur á tíðum stöðvað peningaaðstoð til landsins. Lífskjör íbúa eru nokkuð slæm og fátækt er útbreidd.

Hagkerfi og viðskipti

Eftir fall kommúnismans árið 1991 hóf Búlgaría erfiða og langdregna umbreytingu í átt til markaðshagkerfis. Fall kommúnismans rústaði efnahag Búlgaríu og VLF (verg landsframleiðsla) féll allt að 40%, en árið 2004 hafði hún náð að rísa upp á sama stig og fyrir fallið. Hin nýlega efnahagskreppa sem stendur nú yfir hefur einnig haft sín áhrif á efnahag Búlgaríu. Engu að síður hefur mikil þróun átt sér stað: atvinnuleysi hefur minnkað og tekist hefur að koma böndum á verðbólguna. Upp úr fyrsta áratug síðustu aldamóta hafði meginpartur iðnaðar verið einkavæddur. Víðtæk spilling er áfram sá þáttur sem helst stendur í vegi fyrir frekari efnahagsþróun Búlgaríu. Mikilvægustu útflutningsgreinar Búlgaríu eru vélar og landbúnaðarvörur. Helstu auðlindir landsins eru kopar, blý og viður. Í dag er þjónustugeirinn, ferðamannaþjónusta og utanríkisviðskipti, stærsti hluti VLF.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Búlgaría fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    vantar gögn
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    1,5
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    vantar gögn
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    22,90
    Hlutfall
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    IHDI - mismunur sýndur
    0,710
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi íbúa í þéttbýli
    72,5
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun
    42 416
    Þúsund tonn
    CO2-losun á hvern íbúa
    5,87
    Tonn af CO2 á íbúa
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Landsvæði í minna en fimm metra hæð yfir sjávarmáli
    0,2
    Prosent
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,635
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    42
    Skali: 0-100
    Pólitísk réttindi
    2
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    35,11
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    2
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Friðargæsluaðgerðir
    vantar gögn
    Antall deltagere i fredsbevarende operasjoner
    Fjárútlát til hernaðarmála
    1,6
    Prósent af VLF
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    3,0
    Prósent
    Vannærð börn
    3,2
    Prósent
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    8
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    vantar gögn
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    0,0
    Hlutfall
    Lífslíkur
    74
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    11
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    39
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    25
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    97,9
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    98,4
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    13
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    91,2
    Prosent
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,223
    Skali: 0-1 (0 er best)
    Jafnrétti á vinnumarkaði
    46,4
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    96,6
    Prósent
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    15 867
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    22,3
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    5,3
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    58 220 973 783
    US Dollar
    VLF á mann
    8 228
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    4
    Prósent
    Iðnaður
    25
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    68
    Prósent
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Internetnotendur
    63,4
    Notendur á hverja 100 íbúa
  •  

    Búlgaría

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    6 751
    Einstaklingar
    Fólksfjöldi
    7 036 848
    1000 íbúar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    1 046
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    21 908
    Einstaklingar
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,813
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
    Lífslíkur kvenna
    77
    Ár
    Lífslíkur karla
    70
    Ár
    Hamingjuvísir
    5,01
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)