Gana

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Accra

Þjódernishópar

Akan 45%, mole-dagbon 15%, ewe 12%, ga-dangme 7%, guan 4%, gurma 4%, grusi 3%, mande-busanga 1%, aðrir ættbálkar 1%, aðrir/óskilgreint/ 8% (2000)

Tungumál

Enska, twi, ewe, fante, boron, dagomba, dangme, dagarte, akayem, ga, akuapem, annað

Trúarbrögð

Kristnir 69%, múslímar 16%, hefðbundin trúarbrögð 9%, aðrir/óskilgreint/ekkert 7% (2000)

Sjtórnarform

Þingræði

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

4 201 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Vegna legu Gana rétt norðan við miðbaug og rétt við 0 lengdarbauginn segja Ganabúar að landið sé nær miðju heimsins en nokkurt annað land í heimi. Á 500 kílómetra langri strandlengju Gana eru sandfyllt lón og klettar. Í suðvestri er regnskógabelti, en skógi vaxin fjöll eru ráðandi suðaustan til. Nyrst eru hitabeltisgresjur. Í austanverðu Gana liggur Voltavatn, eitt af stærstu grunnu stöðuvötnum heims. Í Gana er hitabeltisloftslag og monsúnrigningar gera það að verkum að heitt og rakt er á strandsvæðum allt árið. Í norðri hafa eyðimerkurvindar frá norðaustri áhrif á loftslagið og eru miklar sveiflur í hitastigi og úrkomu. Um þriðjungur lands í Gana er ofnýttur og sviðinn og horfir til auðnar. Að auki hefur ofbeit, skógarhögg og námuvinnsla leitt til skógareyðingar. Vatn er mengað vegna úrgangs frá iðnaði, landbúnaði og ófullnægjandi sorpeyðingu.

Ecoprint

0.9 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Gana, þá þyrftum við 0.9 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Gull, þrælar og fílabein lokkuðu Evrópubúa á 15. öld til svæðisins sem í dag er Gana. Árið 1901 varð landið bresk nýlenda og fékk nafnið Gullkistan. Andstaða við Breta jókst eftir seinni heimsstyrjöldina, og var Kwame Nkrumah leiðtogi frelsisbaráttunnar. Gana varð sjálfstætt ríki árið 1957, með Nkrumah sem æðsta leiðtoga. Árið 1966 tók herinn völdin, og tíminn sem fylgdi á eftir einkenndist af stjórnmálalegum óstöðugleika og efnahagskreppum. Jerry Rawlings liðsforingi var við völd í Gana frá 1979 til 2000, að frátöldu stuttu tímabili á níunda áratugnum. Á fyrra tímabili stjórnar Rawlings varð töluverður hagvöxtur og Gana varð uppáhald vestrænna þróunarstofnana. Hagvöxturinn stöðvaðist í lok tíunda áratugarins og óánægja með forsetann jókst. Forseta- og þingkosningarnar árið 2000 leiddu til ríkisstjórnarskipta í Gana.

Samfélag og stjórnmál

Gana er lýðveldi og eru bæði forsetinn og 230 þingmenn kjörnir til fjögurra ára í senn. Í Gana eru margir ólíkir ættbálkar, en ólíkt nágrannalöndunum hefur landið komist hjá innanríkisátökum. Ósamkomulag um eignafyrirkomulag leiddi þó til ættbálkaóeirða í norðri á miðjum tíunda áratugnum, og síðast árið 2002 voru 36 manns drepnir í bardögum í héraðinu. Í kjölfar forseta- og þingkosninganna árið 2000 var komið á fót nefnd til að rannsaka mannréttindabrot framin af herstjórn Rawlings. Á seinni tímum hefur verið lögð áhersla á baráttu gegn spillingu, ásamt því að bæta skóla- og heilbrigðiskerfi. Gana rekur virka utanríkisstefnu og er virkur þátttakandi í friðargæsluaðgerðum Sþ. Landið er einnig virkt í stjórnmálum nágrannalandanna og hefur unnið að því að leita friðsamlegra lausna á átökunum í Líberíu og á Fílabeinsströndinni.

Hagkerfi og viðskipti

Með stuðningi Alþjóðabankans og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (IMF) voru efnahagslegar úrbætur hafnar á níunda áratugnum. Verksmiðjur í ríkiseigu voru seldar og ríkisstarfsmönnum sagt upp. Úrbæturnar leiddu til hagvaxtar og voru þær aðgerðir taldar vel heppnaðar. Í byrjun 21. aldar voru erlendar skuldir Gana afskrifaðar að frumkvæði Alþjóðabankans og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Landið er þó enn stórskuldugt. Efnahagur þess byggist á útflutningi á gulli og kakói. Yfir helmingur íbúa landsins hefur lifibrauð af landbúnaði. Iðnaður Gana er tiltölulega vel uppbyggður, einkum á svæðunum í kringum Accra og hafnarbæinn Tema, en margar vörur þarf þó enn að flytja inn. Árið 2007 fannst mikið af olíu úti fyrir ströndum landsins. Gana er meðlimur í vesturafrísku fríverslunarsamtökunum ECOWAS. Landið hefur einnig viðskiptasambönd í Vestur-Evrópu og Asíu. Stærstur hluti erlendra vörukaupa fer í gegnum tvær hafnir landsins, Tema og Takoradi. Gana vonast til að verða miðstöð samgangna í Vestur-Afríku og er uppbygging samgöngukerfisins forgangsmál.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Afganistan fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    238 540
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    20,7
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    28 834
    1000 íbúar
    Frjósemi
    3,6
    Frjósemi
    Lífslíkur
    65
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    66
    Ár
    Lífslíkur karla
    64
    Ár
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    25,2
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    2 638
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    22 978
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    17 406
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,807
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    0,5
    Prósent af VLF
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    62
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    65
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    319
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    165
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Aftökur
    0
    Fjöldi aftaka
    Pólitísk réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    17,95
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    2
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    0,56
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    1,7
    Hektar per person
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    90,6
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    76,6
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    88,7
    Prósent
  •  

    Gana

    Eining

    Syna mynd

    Verg landsframleiðsla
    37 543 361 204
    US Dollar
    VLF á mann
    1 381
    US Dollar