[[suggestion]]
Haítí

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Port-au-Prince

Þjódernishópar

Svartir 95%, aðrir 5%

Tungumál

Franska (opinbert), Kreól (opinbert)

Trúarbrögð

Kaþólikkar 80%, Mótmælendur 16%, annarrar trúar/trúleysingjar 4%. Um það bil helmingur íbúanna leggur einnig stund á vúdú-trúarbrögð.

Sjtórnarform

Lýðveldi

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

1 784 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Haítí er á vesturhluta eyjarinnar Hispaniola og nokkrum minni eyjum umhverfis. Á austurhluta eyjunnar er Dóminíkanska lýðveldið. Á Haíti eru mörg fjöll. Við strandlengjuna skiptast á sléttur og litlir dalir. Þar er hitabeltisloftslag sem temprast af hafgolu. Hitastigið er breytilegt vegna hæðarmunar í landinu. Í flestum hlutum landsins eru tvö regntímabil á ári. Eyjan er sérstaklega berskjölduð fyrir fellibyljum frá ágúst til nóvember. Frjóir skógar þöktu áður alla eyjuna, en í dag eru einungis fjögur prósent upprunalegu skóganna eftir. Skógareyðingin hefur haft miklar umhverfislegar afleiðingar fyrir Haítí. Jarðvegseyðing er gífurleg og landið er mjög berskjaldað fyrir flóðum. Sett hafa verið í gang alþjóðleg verkefni í trjáplöntun og tilraunum til að vernda þá skóga sem eftir eru. Þau hafa ekki gengið sem skyldi og í dag hefur einungis 0,3 prósent af skógum á Haítí verið endurheimt.

Ecoprint

0.4 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Haítí, þá þyrftum við 0.4 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Kristófer Kólumbus kom að landi á eynni Hispaniola árið 1492 og lýsti hana spænska. Indíánar bjuggu á eynni en á 16. öld var þeim útrýmt í stríði, þeir hnepptir í þrældóm eða féllu fyrir innfluttum sjúkdómum. Franskir sjóræningjar settust að á vesturhluta eyjunnar á 16. öld og árið 1697 lét Spánn svæðið sem í dag er Haítí opinberlega af höndum til Frakklands. Haítí varð ein af ríkustu nýlendum Frakklands, með stórum plantekrum þar sem ræktað var sykur, kaffi og bómull. Plantekrurnar voru reknar á þrælahaldi og á þessu tímabili voru fluttar allt að þrjár milljónir þræla frá Afríku til Haítí. Árið 1791 braust út sjálfstæðis- og þrælauppreisn í landinu. Frökkum tókst ekki að brjóta niður uppreisnina og misstu þeir stjórn yfir nýlendunni. Árið 1804 varð Haítí sjálfstæð, og varð fyrsta lýðveldi í heiminum þar sem íbúarnir voru eingöngu þeldökkir. Bandaríkin hafa oft gripið inn í stjórn Haítí og hertóku landið á árunum 1915 til 1934. Landinu var stjórnað af lækninum François Duvalier („Papa Doc“) (1957–1971) og eftir dauða hans tók sonur hans Jean-Claude („Baby Doc“) við. Stjórninar voru grimmar einræðisstjórnir. Baby Doc var steypt af stóli í valdaráni hersins árið 1986. Eftir það hefur ástand í landinu verið óstöðugt og valdarán tíð.

Samfélag og stjórnmál

Haítí er lýðveldi. Forsetinn og ríkisstjórnin fara með völdin. Forsetinn er kosinn til fimm ára í einu. Fyrsta stjórnarskrá landsins var samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1987 að fyrirmynd bandaríska og franska stjórnkerfisins. Innan við tíu prósent íbúa landsins tók þátt í þjóðaratkvæðagreiðslunni. Völd forsetans voru takmörkuð og kosin voru héraðsráð. Haítíska tungumálið var gert að ríkismáli og voodoo að ríkistrú. Fyrstu lýðræðislegu kosningarnar fóru ekki fram fyrr en árið 1996. Stjórnmálaástand í landinu hefur verið óstöðugt og er það sérstaklega hinn almenni borgari sem þjáist. Átta af hverjum tíu búa í fátækt, fáir hafa aðgang að hreinu vatni og ungbarnadauði er sá hæsti í latnesku Ameríku. Frjáls félagasamtök sjá íbúunum að mestu leyti fyrir félagslegri þjónustu svo sem heilbrigðisþjónustu og menntun. Vegna fátæktar, offjölgunar og stjórnmálaofbeldis hefur um 1,5 milljón Haítíbúa flust til annarra landa.

Hagkerfi og viðskipti

Á Haítí er lægsta landsframleiðsla á íbúa í nokkru vestrænu ríki og landið er eitt fátækasta land heims. Mismunur á milli fátækra og ríkra er mikill. Án aðstoðar erlendis frá myndi efnahagur landsins falla saman. Landbúnaður er óskilvirkur sjálfsþurftarbúskapur og iðnaðurinn er frumstæður og að mestu leyti erlendar verksmiðjur. Þær leggja lítið af mörkum til ríkisins vegna „örlátra“ skattareglna. Launastig er einnig mjög lágt. Mikil spilling er í landinu og gerir óstöðugt ástand innlendum jafnt sem erlendum fyrirtækjum erfitt fyrir að hefja rekstur í landinu. Mikið af ríku fólki hefur þess vegna ákveðið að fara frá Haítí. Margar fjölskyldur lifa í dag á því að fá peninga senda frá ættingjum í útlöndum. Það er einnig mikið um smygl til Bandaríkjanna, sérstaklega á eiturlyfjum. Samvinnuverkefni við Alþjóðabankann var hleypt af stokkunum árið 2004 í tilraun til að koma á stöðugleika og samræmingu í efnahagnum. Opinberri stofnun til að berjast gegn spillingu hefur einnig verið komið á fót.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Haítí fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    27 750
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    38,8
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    11 112 945
    1000 íbúar
    Frjósemi
    2,9
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,593
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,498
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    63
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    64
    Ár
    Lífslíkur karla
    61
    Ár
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    23,5
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    53,4
    Prósent
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    2
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    65 449
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    10
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    207
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    2,064
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    51
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    200
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    0,27
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    0,7
    Hektar per person
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    vantar gögn
    Skali
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    22
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    28,6
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    5
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    5
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    82,1
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    60,7
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    57,7
    Prósent
  •  

    Haítí

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    17,5
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    35,5
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    18
    Prósent
    Iðnaður
    vantar gögn
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    vantar gögn
    Prósent