[[suggestion]]
Hvíta-Rússland

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Minsk

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

18 066 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Hvíta-Rússland er land án nokkurra náttúrulegra landamæra við nágrannalönd sín. Landið liggur lágt, en hæsta fjall landsins er einungis 346 metrar yfir sjávarmáli. Landslagið einkennist að miklu leyti af lágum hæðum og hólum og er skógvöxtur mikill, en einn þriðji landsins er þakinn skógi. Í suðri má finna mýrar sem þekja stór landsvæði. Þar renna einnig ár og eru þar einnig mörg stöðuvötn. Árnar eru mikilvægar samskiptaleiðir og vatnsorkan er nýtt til rafmagnsframleiðslu. Landið liggur nálægt Eystrasalti og er loftslagið því temprað. Meðalhiti á veturna er um -6°C en 18°C á sumrin.

Hvít-Rússar glíma við mikil umhverfisvandamál. Þegar landið var hluti af Sovetríkjunum var byggður umfangsmikill iðnaður sem hafði í för með sér mikla mengun. Einn fimmti landsvæðis í Hvíta-Rússlandi varð einnig fyrir sterkri kjarnorkumengun vegna kjarnorkuslyss sem átti sér stað í Tsjernobyl í nágrannalandinu Úkraínu árið 1986. Mengunin olli því að stór landsvæði urðu ónýtanleg, mörg hundruð þúsund manns urðu að flytja og fæðingargallar og krabbameinstilfelli meira en tvöfölduðust á stuttum tíma.

Earth Earth Ecoprint

2.6 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Hvíta-Rússland, þá þyrftum við 2.6 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Landsvæðið sem kallast Hvíta-Rússland í dag var í upphafi numið af slövum þegar miklir búferlaflutningar áttu sér stað í Mið-Evrópu í kringum 400-500 e. Kr. Svæðið var svo innlimað í Kiev-heimsveldið sem varð til í kringum borgina Kiev í kringum 800 e. Kr.  Þegar heimsveldið leið undir lok eftir innrás mongóla í kringum 1200, varð Hvíta-Rússland hluti af litháenska hertogaveldinu sem Pólland varð hluti af seinna meir. Pólsk-litháenska sambandsveldið átti í stöðugu stríði við nágrannalönd sín í fleiri árhundruð, en í lok 18. aldar var landinu skipt upp á milli nágrannaríkjanna. Stærsti hluti landsins varð hluti af rússneska keisaraveldinu.

Eftir október-byltinguna í Rússlandi lýsti Hvíta-Rússland yfir sjálfstæði sínu, en aðeins tveimur árum seinna varð landið hluti af Sovétríkjunum. Landið var hernumið af þjóðverjum í seinni heimsstyrjöldinni, en landsmönnum fækkaði um þriðjung á þeim tíma sem stríðið stóð yfir. Eftir að stríðinu lauk átti mikil uppbygging sér stað í Hvíta-Rússlandi og varð landið að einni helstu miðstöð iðnaðar í Sovétríkjunum. Landið fékk sjálfstæði á nýjan leik þegar Sovétríkin liðu undir lok árið 1991.

Samfélag og stjórnmál

Hvíta-Rússland er undir stjórn forseta sem er einnig leiðtogi þingsins. Aleksander Lukasjenko hefur verið forseti landsins síðan árið 1994, en stjórnarhættir hans verða líkari stjórnarháttum einræðisherra með hverju árinu. Lukasjenko hefur rekið fjölda ráðherra, verið endurkjörinn í ólýðræðislegum kosningum og breytt stjórnarskránni til að stækka valdsvið sitt. Hann hefur reynt að auka samvinnu landsins við Rússland, en hann lagði til í lok 20. aldar að ríkin tvö stofnuðu eigið bandalag. Leyniþjónustan KGB heldur stjórnarandstæðingum í skefjum, en mótmæli gegn ríkisvaldinu eru ólögleg.  Landið hefur ítrekað verið áminnt fyrir gróf mannréttindabrot og er fjölmiðlum landsins stjórnað af ríkinu að miklu leyti. Lukasjenko hefur haldið völdum svo lengi meðal annars vegna þess að í Hvíta-Rússlandi hefur tekist að halda lífsgæðum hærri en í öðrum fyrrverandi Sovétríkjum vegna þess hve iðnaðurinn gengur vel. 

Hagkerfi og viðskipti

Yfir 80 prósent af atvinnustarfsemi í Hvíta-Rússlandi er í eigu og stjórn ríkisins. Eftir að landið varð sjálfstætt árið 1991 var stór hluti atvinnustarfseminnar einkavæddur, en eftir að Lukosjenko tók við árið 1994 eignaðist ríkið flest þeirra aftur. Þessi stefna, sem oft hefur verið nefnd „markaðssósíalismi “ hefur einangrað landið viðskiptalega og útilokað erlenda fjárfestingu.

Í Hvíta-Rússlandi er þungaiðnaður mikill, en mikið af honum á rætur að rekja til þess tíma er landið var enn hluti af Sovétríkjunum, svo sem vopna- og vélaframleiðsla. Landbúnaður gengur vel og því er ekki þörf á að flytja inn mikið af matvælum. Menntastigið gerir það að verkum að iðnaðurinn hefur greiðan aðgang að hæfu starfsfólki. Hvíta-Rússland þarf þó að flytja inn orku, en Rússar sjá landinu fyrir ódýru gasi, sem er grundvallaratriði eigi núverandi hagkerfi að halda velli. Í Hvíta-Rússlandi er spilling víðfemt vandamál ásamt miklu atvinnuleysi.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Hvíta-Rússland fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    -253 150 000
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    0,0
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    vantar gögn
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    5,70
    Hlutfall
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    IHDI - mismunur sýndur
    0,755
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi íbúa í þéttbýli
    74,6
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun
    63 498
    Þúsund tonn
    CO2-losun á hvern íbúa
    6,70
    Tonn af CO2 á íbúa
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Landsvæði í minna en fimm metra hæð yfir sjávarmáli
    0,0
    Prosent
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    2,112
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Aftökur
    4
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    44
    Skali: 0-100
    Pólitísk réttindi
    6
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    51,66
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    6
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Friðargæsluaðgerðir
    vantar gögn
    Antall deltagere i fredsbevarende operasjoner
    Fjárútlát til hernaðarmála
    1,2
    Prósent af VLF
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    0,0
    Prósent
    Vannærð börn
    2,2
    Prósent
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    4
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    vantar gögn
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    0,2
    Hlutfall
    Lífslíkur
    71
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    6
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    16
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    37
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    99,8
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    99,6
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    vantar gögn
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    95,7
    Prosent
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,144
    Skali: 0-1 (0 er best)
    Jafnrétti á vinnumarkaði
    49,7
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    94,4
    Prósent
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    13,6
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    5,7
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    54 456 465 473
    US Dollar
    VLF á mann
    5 733
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    8
    Prósent
    Iðnaður
    32
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    49
    Prósent
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Internetnotendur
    74,4
    Notendur á hverja 100 íbúa
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    259
    Einstaklingar
    Fólksfjöldi
    9 452 113
    1000 íbúar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    6 542
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    2 448
    Einstaklingar
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,808
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
    Lífslíkur kvenna
    76
    Ár
    Lífslíkur karla
    65
    Ár
    Hamingjuvísir
    5,32
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)