[[suggestion]]
Hvíta-Rússland

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Minsk

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

18 066 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Hvíta-Rússland er land án nokkurra náttúrulegra landamæra við nágrannalönd sín. Landið liggur lágt, en hæsta fjall landsins er einungis 346 metrar yfir sjávarmáli. Landslagið einkennist að miklu leyti af lágum hæðum og hólum og er skógvöxtur mikill, en einn þriðji landsins er þakinn skógi. Í suðri má finna mýrar sem þekja stór landsvæði. Þar renna einnig ár og eru þar einnig mörg stöðuvötn. Árnar eru mikilvægar samskiptaleiðir og vatnsorkan er nýtt til rafmagnsframleiðslu. Landið liggur nálægt Eystrasalti og er loftslagið því temprað. Meðalhiti á veturna er um -6°C en 18°C á sumrin.

Hvít-Rússar glíma við mikil umhverfisvandamál. Þegar landið var hluti af Sovetríkjunum var byggður umfangsmikill iðnaður sem hafði í för með sér mikla mengun. Einn fimmti landsvæðis í Hvíta-Rússlandi varð einnig fyrir sterkri kjarnorkumengun vegna kjarnorkuslyss sem átti sér stað í Tsjernobyl í nágrannalandinu Úkraínu árið 1986. Mengunin olli því að stór landsvæði urðu ónýtanleg, mörg hundruð þúsund manns urðu að flytja og fæðingargallar og krabbameinstilfelli meira en tvöfölduðust á stuttum tíma.

Earth Earth Ecoprint

2.6 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Hvíta-Rússland, þá þyrftum við 2.6 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Landsvæðið sem kallast Hvíta-Rússland í dag var í upphafi numið af slövum þegar miklir búferlaflutningar áttu sér stað í Mið-Evrópu í kringum 400-500 e. Kr. Svæðið var svo innlimað í Kiev-heimsveldið sem varð til í kringum borgina Kiev í kringum 800 e. Kr.  Þegar heimsveldið leið undir lok eftir innrás mongóla í kringum 1200, varð Hvíta-Rússland hluti af litháenska hertogaveldinu sem Pólland varð hluti af seinna meir. Pólsk-litháenska sambandsveldið átti í stöðugu stríði við nágrannalönd sín í fleiri árhundruð, en í lok 18. aldar var landinu skipt upp á milli nágrannaríkjanna. Stærsti hluti landsins varð hluti af rússneska keisaraveldinu.

Eftir október-byltinguna í Rússlandi lýsti Hvíta-Rússland yfir sjálfstæði sínu, en aðeins tveimur árum seinna varð landið hluti af Sovétríkjunum. Landið var hernumið af þjóðverjum í seinni heimsstyrjöldinni, en landsmönnum fækkaði um þriðjung á þeim tíma sem stríðið stóð yfir. Eftir að stríðinu lauk átti mikil uppbygging sér stað í Hvíta-Rússlandi og varð landið að einni helstu miðstöð iðnaðar í Sovétríkjunum. Landið fékk sjálfstæði á nýjan leik þegar Sovétríkin liðu undir lok árið 1991.

Samfélag og stjórnmál

Hvíta-Rússland er undir stjórn forseta sem er einnig leiðtogi þingsins. Aleksander Lukasjenko hefur verið forseti landsins síðan árið 1994, en stjórnarhættir hans verða líkari stjórnarháttum einræðisherra með hverju árinu. Lukasjenko hefur rekið fjölda ráðherra, verið endurkjörinn í ólýðræðislegum kosningum og breytt stjórnarskránni til að stækka valdsvið sitt. Hann hefur reynt að auka samvinnu landsins við Rússland, en hann lagði til í lok 20. aldar að ríkin tvö stofnuðu eigið bandalag. Leyniþjónustan KGB heldur stjórnarandstæðingum í skefjum, en mótmæli gegn ríkisvaldinu eru ólögleg.  Landið hefur ítrekað verið áminnt fyrir gróf mannréttindabrot og er fjölmiðlum landsins stjórnað af ríkinu að miklu leyti. Lukasjenko hefur haldið völdum svo lengi meðal annars vegna þess að í Hvíta-Rússlandi hefur tekist að halda lífsgæðum hærri en í öðrum fyrrverandi Sovétríkjum vegna þess hve iðnaðurinn gengur vel. 

Hagkerfi og viðskipti

Yfir 80 prósent af atvinnustarfsemi í Hvíta-Rússlandi er í eigu og stjórn ríkisins. Eftir að landið varð sjálfstætt árið 1991 var stór hluti atvinnustarfseminnar einkavæddur, en eftir að Lukosjenko tók við árið 1994 eignaðist ríkið flest þeirra aftur. Þessi stefna, sem oft hefur verið nefnd „markaðssósíalismi “ hefur einangrað landið viðskiptalega og útilokað erlenda fjárfestingu.

Í Hvíta-Rússlandi er þungaiðnaður mikill, en mikið af honum á rætur að rekja til þess tíma er landið var enn hluti af Sovétríkjunum, svo sem vopna- og vélaframleiðsla. Landbúnaður gengur vel og því er ekki þörf á að flytja inn mikið af matvælum. Menntastigið gerir það að verkum að iðnaðurinn hefur greiðan aðgang að hæfu starfsfólki. Hvíta-Rússland þarf þó að flytja inn orku, en Rússar sjá landinu fyrir ódýru gasi, sem er grundvallaratriði eigi núverandi hagkerfi að halda velli. Í Hvíta-Rússlandi er spilling víðfemt vandamál ásamt miklu atvinnuleysi.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Hvíta-Rússland fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    207 600
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    27,9
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    9 452 113
    1000 íbúar
    Frjósemi
    1,5
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,144
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,808
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    71
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    76
    Ár
    Lífslíkur karla
    65
    Ár
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    0,0
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    259
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    6 542
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    2 448
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    2,112
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    3
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    58
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    6,70
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    4,7
    Hektar per person
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    1,021
    Skali
    Aftökur
    4
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    44
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    21,7
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    6
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    6
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    99,8
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    99,7
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    99,7
    Prósent
  •  

    Hvíta-Rússland

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    13,6
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    1,0
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    8
    Prósent
    Iðnaður
    42
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    49
    Prósent