[[suggestion]]
Kasakstan

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Astana

Þjódernishópar

Qazaqer 53.4%, Rússar 30%, Úkraínumenn 3.7%, Úsbekar 2.5%, Þjóðverjar 2.4%, Tatararr 1.7%, Uighurar 1.4%, aðrir/óskilgreint 4.9% (1999)

Tungumál

Qazaq, rússneska (2001)

Trúarbrögð

Múslímar 47%, Rússneska rétttrúnaðar kirkjan 44%, mótmælendur 2%, aðrir/óskilgreint/trúleysingjar 7%

Sjtórnarform

Lýðveldi

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

25 286 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Kasakstan er á stærð við alla Vestur-Evrópu og hefur ekki aðgang að sjó. Stærstur hluti landsins er þurr, sendin gresja. Í austri eru Altajfjöll. Í Kasakstan er meginlandsloftslag með köldum vetrum og heitum sumrum. Þegar landið var hluti af Sovétríkjunum notuðu sovésk stjórnvöld svæðið til kjarnorkuvopnatilrauna, ásamt því að fleygja þar eitruðum úrgangi, sem hefur leitt til gífurlegra umhverfis- og heilsufarsvandamála fyrir íbúa landsins. Eiturefni, hættuleg umhverfinu, liggja eftir á þurrum svæðum og dreifast síðan með vindi. Ákveðin svæði eru geislavirk, auk þess sem margar ár eru mjög mengaðar. Við Aralvatn er talið að hafi orðið eitt versta umhverfisslys heims. Vatnsveita til iðnaðar og landbúnaðar, úr ám sem falla í Aralvatn, hefur leitt til þess að vatnið hefur minnkað um 70 prósent.

Earth Earth Earth Ecoprint

3.2 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Kasakstan, þá þyrftum við 3.2 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Frá því á steinöld hafa ólíkir hirðingjaættbálkar haldið til í Kasakstan. Á 15. öld áttu þeir sameiginlegt tungumál, menningu og efnahag. Sagnfræðingar halda því fram að Kasakstanar hafi sennilega verið þeir fyrstu til að temja hesta. Yfirvofandi hætta á mongólskri innrás í byrjun 18. aldar varð til þess að ættbálkarnir leituðu verndar rússneska keisarans. Kasakstanar litu á sambandið sem tímabundið, en Rússar litu á Kasakstan sem nýtt rússneskt landssvæði. Árið 1920 varð Kasakstan rússneskt lýðveldi og árið 1936 sovéskt lýðveldi. Kommúnistastjórn var komið á og þvinguð innleiðing samyrkjubúskapar leiddi til hungursneyðar. Sovétríkin hófu verkefnið „Virginal earth project“ á sjötta og sjöunda áratugnum. Markmiðið var að rækta upp meirihluta beitilandanna í norðri og voru Rússar hvattir til að flytja til Kasakstan til að yrkja jörðina. Það leiddi til þess að margir upprunalegu ættbálkana misstu tilverugrundvöll sinn, ásamt því að Rússar urðu meirihluti íbúa Kasakstans. Þegar Kasakstan fékk sjálfstæði árið 1991 fluttist stór hluti rússnesku íbúanna til baka til Rússlands.

Samfélag og stjórnmál

Í dag er Kasakstan formlega lýðveldi. Forsetinn, Nazarbayev, ásamt kommúnistaflokki sínum, hefur setið við völd frá sjálfstæði árið 1991. Forsetinn er æðsti yfirmaður öryggis- og hermála og getur einnig beitt neitunarvaldi á löggjöf þingsins. Árið 2000 jók hann við vald sitt og gerði sjálfan sig að forseta Kasakstans fyrir lífstíð. Að móðga forsetann er álitið glæpsamlegt athæfi og lítil virðing er borin fyrir tjáningarfrelsi og mannréttindum. Í kosningum árið 2005 var Nazarbayev endurkjörinn til sjö ára með 90 prósent atkvæða. Þingmenn eru kjörnir fjórða hvert ár. Í ágúst 2007 vann flokkur forsetans sigur með 88 prósent atkvæða. Stjórnarandstaðan í landinu, ásamt alþjóðlegum kosningaeftirlitsmönnum, hélt því fram að í báðum kosningunum hafi verið svindlað og að hvorug þeirra uppfylli alþjóðastaðla um kosningar. Nazarbayev hefur tekið upp náið stjórnmálasamband við dóttur sína. Hún er meðal annars fulltrúi fyrir sinn eigin flokk á þingi, ásamt því að eiga stóra hluta af sjónvarps- og útvarpsstöðvum landsins.

Hagkerfi og viðskipti

Stjórnvöld hafa frá því að landið fékk sjálfstæði frá Sovétríkjunum opnað hagkerfi þess smám saman fyrir erlendum fjárfestingum. Hraður hagvöxtur byggist á miklum olíu- og gasbirgðum sem fundist hafa í Kaspíahafi. Kasakstanar hafa endurgreitt Alþjóðagjaldeyrissjóðnum skuldir sínar, sjö árum fyrir gjalddaga. Lagning olíuleiðsla hefur gert útflutning olíunnar einfaldari og árið 2005 var opnað fyrir olíuleiðslu á milli Kína og Kasakstan. Einnig er að finna í landinu mikið af járngrýti, ásamt heimsins stærstu krómnámu. Þrátt fyrir þetta er mikil fátækt og atvinnuleysi í Kasakstan, vegna þess að einungis lítill hópur hefur efnast á einkavæðingu og hagvexti. Stór hluti íbúanna hefur lifibrauð sitt af landbúnaði; ala kindur, svín og kýr, auk þess að rækta korn og bómull.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Kasakstan fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    2 724 900
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    10,9
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    18 403 860
    1000 íbúar
    Frjósemi
    2,4
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,202
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,800
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    68
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    73
    Ár
    Lífslíkur karla
    62
    Ár
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    0,0
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    93
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    5 938
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    817
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,974
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    10
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    99
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    14,36
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    5,8
    Hektar per person
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    1,006
    Skali
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    31
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    19,1
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    7
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    5
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    99,8
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    99,8
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    92,9
    Prósent
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    6,0
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    vantar gögn
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    4
    Prósent
    Iðnaður
    36
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    59
    Prósent