[[suggestion]]
Kasakstan

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Astana

Þjódernishópar

Qazaqer 53.4%, Rússar 30%, Úkraínumenn 3.7%, Úsbekar 2.5%, Þjóðverjar 2.4%, Tatararr 1.7%, Uighurar 1.4%, aðrir/óskilgreint 4.9% (1999)

Tungumál

Qazaq, rússneska (2001)

Trúarbrögð

Múslímar 47%, Rússneska rétttrúnaðar kirkjan 44%, mótmælendur 2%, aðrir/óskilgreint/trúleysingjar 7%

Sjtórnarform

Lýðveldi

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

25 286 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Kasakstan er á stærð við alla Vestur-Evrópu og hefur ekki aðgang að sjó. Stærstur hluti landsins er þurr, sendin gresja. Í austri eru Altajfjöll. Í Kasakstan er meginlandsloftslag með köldum vetrum og heitum sumrum. Þegar landið var hluti af Sovétríkjunum notuðu sovésk stjórnvöld svæðið til kjarnorkuvopnatilrauna, ásamt því að fleygja þar eitruðum úrgangi, sem hefur leitt til gífurlegra umhverfis- og heilsufarsvandamála fyrir íbúa landsins. Eiturefni, hættuleg umhverfinu, liggja eftir á þurrum svæðum og dreifast síðan með vindi. Ákveðin svæði eru geislavirk, auk þess sem margar ár eru mjög mengaðar. Við Aralvatn er talið að hafi orðið eitt versta umhverfisslys heims. Vatnsveita til iðnaðar og landbúnaðar, úr ám sem falla í Aralvatn, hefur leitt til þess að vatnið hefur minnkað um 70 prósent.

Earth Earth Earth Ecoprint

3.2 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Kasakstan, þá þyrftum við 3.2 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Frá því á steinöld hafa ólíkir hirðingjaættbálkar haldið til í Kasakstan. Á 15. öld áttu þeir sameiginlegt tungumál, menningu og efnahag. Sagnfræðingar halda því fram að Kasakstanar hafi sennilega verið þeir fyrstu til að temja hesta. Yfirvofandi hætta á mongólskri innrás í byrjun 18. aldar varð til þess að ættbálkarnir leituðu verndar rússneska keisarans. Kasakstanar litu á sambandið sem tímabundið, en Rússar litu á Kasakstan sem nýtt rússneskt landssvæði. Árið 1920 varð Kasakstan rússneskt lýðveldi og árið 1936 sovéskt lýðveldi. Kommúnistastjórn var komið á og þvinguð innleiðing samyrkjubúskapar leiddi til hungursneyðar. Sovétríkin hófu verkefnið „Virginal earth project“ á sjötta og sjöunda áratugnum. Markmiðið var að rækta upp meirihluta beitilandanna í norðri og voru Rússar hvattir til að flytja til Kasakstan til að yrkja jörðina. Það leiddi til þess að margir upprunalegu ættbálkana misstu tilverugrundvöll sinn, ásamt því að Rússar urðu meirihluti íbúa Kasakstans. Þegar Kasakstan fékk sjálfstæði árið 1991 fluttist stór hluti rússnesku íbúanna til baka til Rússlands.

Samfélag og stjórnmál

Í dag er Kasakstan formlega lýðveldi. Forsetinn, Nazarbayev, ásamt kommúnistaflokki sínum, hefur setið við völd frá sjálfstæði árið 1991. Forsetinn er æðsti yfirmaður öryggis- og hermála og getur einnig beitt neitunarvaldi á löggjöf þingsins. Árið 2000 jók hann við vald sitt og gerði sjálfan sig að forseta Kasakstans fyrir lífstíð. Að móðga forsetann er álitið glæpsamlegt athæfi og lítil virðing er borin fyrir tjáningarfrelsi og mannréttindum. Í kosningum árið 2005 var Nazarbayev endurkjörinn til sjö ára með 90 prósent atkvæða. Þingmenn eru kjörnir fjórða hvert ár. Í ágúst 2007 vann flokkur forsetans sigur með 88 prósent atkvæða. Stjórnarandstaðan í landinu, ásamt alþjóðlegum kosningaeftirlitsmönnum, hélt því fram að í báðum kosningunum hafi verið svindlað og að hvorug þeirra uppfylli alþjóðastaðla um kosningar. Nazarbayev hefur tekið upp náið stjórnmálasamband við dóttur sína. Hún er meðal annars fulltrúi fyrir sinn eigin flokk á þingi, ásamt því að eiga stóra hluta af sjónvarps- og útvarpsstöðvum landsins.

Hagkerfi og viðskipti

Stjórnvöld hafa frá því að landið fékk sjálfstæði frá Sovétríkjunum opnað hagkerfi þess smám saman fyrir erlendum fjárfestingum. Hraður hagvöxtur byggist á miklum olíu- og gasbirgðum sem fundist hafa í Kaspíahafi. Kasakstanar hafa endurgreitt Alþjóðagjaldeyrissjóðnum skuldir sínar, sjö árum fyrir gjalddaga. Lagning olíuleiðsla hefur gert útflutning olíunnar einfaldari og árið 2005 var opnað fyrir olíuleiðslu á milli Kína og Kasakstan. Einnig er að finna í landinu mikið af járngrýti, ásamt heimsins stærstu krómnámu. Þrátt fyrir þetta er mikil fátækt og atvinnuleysi í Kasakstan, vegna þess að einungis lítill hópur hefur efnast á einkavæðingu og hagvexti. Stór hluti íbúanna hefur lifibrauð sitt af landbúnaði; ala kindur, svín og kýr, auk þess að rækta korn og bómull.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Kasakstan fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    59 140 000
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    0,0
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    0,002
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    2,70
    Hlutfall
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,800
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    IHDI - mismunur sýndur
    0,737
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
    Lífslíkur kvenna
    73
    Ár
    Lífslíkur karla
    62
    Ár
    Hamingjuvísir
    5,81
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi íbúa í þéttbýli
    53,7
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Þéttbýli
    7
    Íbúar á hvern ferkílómetra
    Vistfræðileg fótspor
    5,8
    Hektar per person
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun
    248 315
    Þúsund tonn
    CO2-losun á hvern íbúa
    14,36
    Tonn af CO2 á íbúa
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Landsvæði í minna en fimm metra hæð yfir sjávarmáli
    vantar gögn
    Prosent
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    8 377
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    769
    Einstaklingar
    Friðarvísir
    1,974
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
    Spilling
    31
    Skali: 0-100
    Pólitísk réttindi
    7
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    52,82
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    5
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Friðargæsluaðgerðir
    vantar gögn
    Antall deltagere i fredsbevarende operasjoner
    Fjárútlát til hernaðarmála
    0,8
    Prósent af VLF
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    0,0
    Prósent
    Vannærð börn
    3,1
    Prósent
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    10
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    vantar gögn
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    0,2
    Hlutfall
    Lífslíkur
    68
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    12
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    31
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    66
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    99,9
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    99,8
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    13
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    87,6
    Prosent
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,202
    Skali: 0-1 (0 er best)
    Jafnrétti á vinnumarkaði
    48,5
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    6,0
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    4,9
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    162 886 867 832
    US Dollar
    VLF á mann
    9 030
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    4
    Prósent
    Iðnaður
    32
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    59
    Prósent
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Internetnotendur
    76,4
    Notendur á hverja 100 íbúa
  •  

    Kasakstan

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    93
    Einstaklingar
    Fólksfjöldi
    18 403 860
    1000 íbúar