[[suggestion]]
Kenía

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Naíróbí

Þjódernishópar

Kikuyu, luhya, luo, kalenjin, kamba, kisii, meru

Tungumál

Enska, Svahíli, annað

Trúarbrögð

Mótmælendur 45%, kaþólikkar 33%, múslímar 10%, hefðbundin trúarbrögð 10%, aðrir/trúleysingjar/óskilgreint 2%

Sjtórnarform

Lýðveldi

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

3 155 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Landslag í Kenía er mjög fjölbreytt. Landinu er skipt í tvennt af hinum gríðarstóra Austur-Afríku sigdal sem teygir sig suður eftir austurhluta Afríku. Eldvirkni í keníska hluta dalsins hætti fyrir þúsundum ára en náði að mynda stór stöðuvötn eins og Viktoríuvatn og háa fjallstinda eins og Keníafjall. Fyrir norðaustan sigdalinn er þurrt og kaldranalegt landslag. Frá láglendri strandlengjunni í austri rís landslagið í átt að frjósömu hálendi í miðju landinu þar sem stærstur hluti íbúanna býr. Fyrir sunnan hálendið eru miklar sléttur. Þar eru þekktir þjóðgarðar eins og Masai Mara og Tsavo. Loftslagið er breytilegt eftir hæð yfir sjávarmáli. Við strandlengjuna er hitabeltisloftslag með háu hitastigi allt árið um kring. Á hálendinu er loftslagið tempraðra með skýrum skilum á milli árstíða. Úrkoma er misjöfn eftir landsvæðum og getur verið breytileg frá ári til árs. Gæði vatns í Kenía eru mjög slæm og ekkert vatn er að finna á stórum hluta landsbyggðarinnar. Ólöglegt skógarhögg í hitabeltisskógi í vestanverðu landinu hefur leitt til jarðvegseyðingar, sem hefur lagt stór svæði í eyði.

Ecoprint

0.6 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Kenía, þá þyrftum við 0.6 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Kaupmenn frá Arabíuskaganum settust að með fram strönd Kenía á áttundu öld. Á þeim tíma voru engin stór konungdæmi í landinu og stærstur hluti íbúanna bjó í litlum þorpum og lifði af veiðum og landbúnaði. Arabarnir voru á þessum slóðum þangað til Portúgalar komu til landsins á 16. öld og gerðu innrás í borgir við ströndina. Innlandið var látið ósnert á meðan strandborgirnar urðu mikilvæg miðstöð þrælaverslunar. Á 19. öld lögðu Englendingar undir sig ströndina auk þess sem þeir hófu að færa sig lengra inn í landið, þar sem þeir komu upp viðskiptamiðstöðvum og plantekrum. Kenía var bresk nýlenda á árunum 1820 til 1963 og voru íbúar landsins mjög kúgaðir á þeim tíma. Einungis hvítir máttu eiga land og grundvallarmannréttindi svartra voru ekki virt. Á fimmta áratug síðustu aldar voru stofnaðar frelsishreyfingar sem börðust fyrir réttlæti. Árið 1952 hófust uppreisnir og var stjórnmálaringulreið í landinu til loka sjötta áratugarins. Kenía fékk sjálfstæði árið 1963 og fyrstu 15 árin var sósíalíski frelsisleiðtoginn Jomo Kenyatta við völd. Á árunum frá 1978 til 2002 var Daniel arap Moi forseti landsins og gerði það að spilltu einsflokksríki.

Samfélag og stjórnmál

Í Kenía er lýðræðislegt stjórnarform þar sem forsetinn leiðir ríkisstjórnina og er þjóðhöfðingi landsins. Landið var á tímabili á níunda áratugnum einsflokksríki undir stjórn Daniel arap Moi, en í dag eru þar fjölmargir stjórnmálaflokkar. Lítill hugmyndafræðilegur munur er á milli flokkanna og stjórnast kosningar af persónulegum eiginleikum stjórnmálamannanna og menningarlegum uppruna. Í Kenía eru meira en 50 ólíkir ættbálkar og hefur sambandið á milli þessara hópa allt frá sjálfstæði leitt til átaka og ágreinings, sérstaklega í tengslum við kosningar fimmta hvert ár. Mikil fátækt er í landinu auk mikillar verðbólgu. Helstu samgönguæðar eru í niðurníðslu. Eftir að svonefnt Regnbogabandalag komst til valda árið 2002 hafa orðið þónokkrar breytingar til hins betra. Almennt hefur dregið úr spillingu og er skólaganga nú ókeypis og aðgengileg fyrir flesta. Ríkisstjórnin hefur tekið mikilvæg skref í átt að bættum réttindum kvenna og eru strangar allsherjarúrbætur í þann mund að snúa við neikvæðri efnahagsþróun. Frá kosningunum árið 2007 hefur verið mikill pólitískur óstöðugleiki í landinu og eru þúsundir manna á flótta í eigin landi.

Hagkerfi og viðskipti

Kenía er landbúnaðarland með stórum svæðum sem henta vel til margs konar ræktunar. Meira en 60 prósent íbúa landsins vinnur við landbúnað. Meðal mikilvægustu útflutningsvara eru kaffi og te. Kenía treystir á landbúnað, sem gerir landið berskjaldað vegna óstöðugrar úrkomu og sveifla á verði landbúnaðarvara á alþjóðamarkaði. Stór hluti íbúa landsins lifir undir fátæktarmörkum á meðan stjórnmálaelítan fær laun sem eru sambærileg miðstéttarlaunum á Vesturlöndum. Kenía er fátækt land og er háð alþjóðlegri þróunaraðstoð. Í byrjun tíunda áratugarins var efnahagskreppa í landinu vegna lélegs stjórnarfars. Alþjóðabankinn og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn komu þá til skjalanna með stór lán og efnahagsáætlanir. Stofnanirnar hættu um stund aðstoðinni þegar Kenía stóð ekki við þær skuldbindingar sem fylgdu lánunum. Frá árinu 2002 hefur efnahagur landsins smám saman vænkast eftir langt tímabil niðursveiflu. Spilling og skortur á nútímavæðingu í iðnaði er þó enn hindrun fyrir frekari efnahagsvöxt landsins.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Kenía fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    580 370
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    10,2
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    50 950 879
    1000 íbúar
    Frjósemi
    4,1
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,565
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,590
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    58
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    59
    Ár
    Lífslíkur karla
    57
    Ár
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    42,8
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    21,2
    Prósent
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    34 011
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    13 315
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    488 415
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    159 000
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    49
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    2,354
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    36
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    246
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    0,31
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    1,0
    Hektar per person
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    0,919
    Skali
    Aftökur
    0
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    28
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    24,2
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    4
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    4
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    85,9
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    78,0
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    63,2
    Prósent
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    17,6
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    vantar gögn
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    32
    Prósent
    Iðnaður
    19
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    50
    Prósent