[[suggestion]]
Kenía

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Naíróbí

Þjódernishópar

Kikuyu, luhya, luo, kalenjin, kamba, kisii, meru

Tungumál

Enska, Svahíli, annað

Trúarbrögð

Mótmælendur 45%, kaþólikkar 33%, múslímar 10%, hefðbundin trúarbrögð 10%, aðrir/trúleysingjar/óskilgreint 2%

Sjtórnarform

Lýðveldi

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

3 155 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Landslag í Kenía er mjög fjölbreytt. Landinu er skipt í tvennt af hinum gríðarstóra Austur-Afríku sigdal sem teygir sig suður eftir austurhluta Afríku. Eldvirkni í keníska hluta dalsins hætti fyrir þúsundum ára en náði að mynda stór stöðuvötn eins og Viktoríuvatn og háa fjallstinda eins og Keníafjall. Fyrir norðaustan sigdalinn er þurrt og kaldranalegt landslag. Frá láglendri strandlengjunni í austri rís landslagið í átt að frjósömu hálendi í miðju landinu þar sem stærstur hluti íbúanna býr. Fyrir sunnan hálendið eru miklar sléttur. Þar eru þekktir þjóðgarðar eins og Masai Mara og Tsavo. Loftslagið er breytilegt eftir hæð yfir sjávarmáli. Við strandlengjuna er hitabeltisloftslag með háu hitastigi allt árið um kring. Á hálendinu er loftslagið tempraðra með skýrum skilum á milli árstíða. Úrkoma er misjöfn eftir landsvæðum og getur verið breytileg frá ári til árs. Gæði vatns í Kenía eru mjög slæm og ekkert vatn er að finna á stórum hluta landsbyggðarinnar. Ólöglegt skógarhögg í hitabeltisskógi í vestanverðu landinu hefur leitt til jarðvegseyðingar, sem hefur lagt stór svæði í eyði.

Ecoprint

0.6 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Kenía, þá þyrftum við 0.6 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Kaupmenn frá Arabíuskaganum settust að með fram strönd Kenía á áttundu öld. Á þeim tíma voru engin stór konungdæmi í landinu og stærstur hluti íbúanna bjó í litlum þorpum og lifði af veiðum og landbúnaði. Arabarnir voru á þessum slóðum þangað til Portúgalar komu til landsins á 16. öld og gerðu innrás í borgir við ströndina. Innlandið var látið ósnert á meðan strandborgirnar urðu mikilvæg miðstöð þrælaverslunar. Á 19. öld lögðu Englendingar undir sig ströndina auk þess sem þeir hófu að færa sig lengra inn í landið, þar sem þeir komu upp viðskiptamiðstöðvum og plantekrum. Kenía var bresk nýlenda á árunum 1820 til 1963 og voru íbúar landsins mjög kúgaðir á þeim tíma. Einungis hvítir máttu eiga land og grundvallarmannréttindi svartra voru ekki virt. Á fimmta áratug síðustu aldar voru stofnaðar frelsishreyfingar sem börðust fyrir réttlæti. Árið 1952 hófust uppreisnir og var stjórnmálaringulreið í landinu til loka sjötta áratugarins. Kenía fékk sjálfstæði árið 1963 og fyrstu 15 árin var sósíalíski frelsisleiðtoginn Jomo Kenyatta við völd. Á árunum frá 1978 til 2002 var Daniel arap Moi forseti landsins og gerði það að spilltu einsflokksríki.

Samfélag og stjórnmál

Í Kenía er lýðræðislegt stjórnarform þar sem forsetinn leiðir ríkisstjórnina og er þjóðhöfðingi landsins. Landið var á tímabili á níunda áratugnum einsflokksríki undir stjórn Daniel arap Moi, en í dag eru þar fjölmargir stjórnmálaflokkar. Lítill hugmyndafræðilegur munur er á milli flokkanna og stjórnast kosningar af persónulegum eiginleikum stjórnmálamannanna og menningarlegum uppruna. Í Kenía eru meira en 50 ólíkir ættbálkar og hefur sambandið á milli þessara hópa allt frá sjálfstæði leitt til átaka og ágreinings, sérstaklega í tengslum við kosningar fimmta hvert ár. Mikil fátækt er í landinu auk mikillar verðbólgu. Helstu samgönguæðar eru í niðurníðslu. Eftir að svonefnt Regnbogabandalag komst til valda árið 2002 hafa orðið þónokkrar breytingar til hins betra. Almennt hefur dregið úr spillingu og er skólaganga nú ókeypis og aðgengileg fyrir flesta. Ríkisstjórnin hefur tekið mikilvæg skref í átt að bættum réttindum kvenna og eru strangar allsherjarúrbætur í þann mund að snúa við neikvæðri efnahagsþróun. Frá kosningunum árið 2007 hefur verið mikill pólitískur óstöðugleiki í landinu og eru þúsundir manna á flótta í eigin landi.

Hagkerfi og viðskipti

Kenía er landbúnaðarland með stórum svæðum sem henta vel til margs konar ræktunar. Meira en 60 prósent íbúa landsins vinnur við landbúnað. Meðal mikilvægustu útflutningsvara eru kaffi og te. Kenía treystir á landbúnað, sem gerir landið berskjaldað vegna óstöðugrar úrkomu og sveifla á verði landbúnaðarvara á alþjóðamarkaði. Stór hluti íbúa landsins lifir undir fátæktarmörkum á meðan stjórnmálaelítan fær laun sem eru sambærileg miðstéttarlaunum á Vesturlöndum. Kenía er fátækt land og er háð alþjóðlegri þróunaraðstoð. Í byrjun tíunda áratugarins var efnahagskreppa í landinu vegna lélegs stjórnarfars. Alþjóðabankinn og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn komu þá til skjalanna með stór lán og efnahagsáætlanir. Stofnanirnar hættu um stund aðstoðinni þegar Kenía stóð ekki við þær skuldbindingar sem fylgdu lánunum. Frá árinu 2002 hefur efnahagur landsins smám saman vænkast eftir langt tímabil niðursveiflu. Spilling og skortur á nútímavæðingu í iðnaði er þó enn hindrun fyrir frekari efnahagsvöxt landsins.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Kenía fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    2 474 760 000
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    36,8
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    0,179
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    36,10
    Hlutfall
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,590
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    IHDI - mismunur sýndur
    0,434
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
    Lífslíkur kvenna
    59
    Ár
    Lífslíkur karla
    57
    Ár
    Hamingjuvísir
    4,51
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi íbúa í þéttbýli
    23,6
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Þéttbýli
    87
    Íbúar á hvern ferkílómetra
    Vistfræðileg fótspor
    1,0
    Hektar per person
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun
    14 287
    Þúsund tonn
    CO2-losun á hvern íbúa
    0,31
    Tonn af CO2 á íbúa
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Landsvæði í minna en fimm metra hæð yfir sjávarmáli
    0,2
    Prosent
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    85
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    14 798
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    471 724
    Einstaklingar
    Friðarvísir
    2,354
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Aftökur
    0
    Fjöldi aftaka
    Flóttamenn í eigin landi
    162 000
    Flóttamenn í eigin landi
    Spilling
    27
    Skali: 0-100
    Pólitísk réttindi
    4
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    32,44
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    4
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Friðargæsluaðgerðir
    vantar gögn
    Antall deltagere i fredsbevarende operasjoner
    Fjárútlát til hernaðarmála
    1,2
    Prósent af VLF
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    24,2
    Prósent
    Vannærð börn
    4,0
    Prósent
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    46
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    vantar gögn
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    1,4
    Hlutfall
    Lífslíkur
    58
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    510
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    96
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    319
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    86,5
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    78,7
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    11
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    81,8
    Prosent
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,565
    Skali: 0-1 (0 er best)
    Jafnrétti á vinnumarkaði
    48,7
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    17,6
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    9,3
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    79 263 075 749
    US Dollar
    VLF á mann
    1 595
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    32
    Prósent
    Iðnaður
    17
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    50
    Prósent
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Internetnotendur
    17,8
    Notendur á hverja 100 íbúa
  •  

    Kenía

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    34 011
    Einstaklingar
    Fólksfjöldi
    50 950 879
    1000 íbúar