[[suggestion]]
Kína

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Peking

Þjódernishópar

Han-kínverjar 91.9%, zhuang, uighur, hui, yi, tíbetaer, miao, mansju, mongólar, buyi, kóreubúar og aðrir 8.1%

Tungumál

Mandarín, kantonesíska, wu, minbei, minnan, xiang, gan, hakkadialekter og aðrar minni mállýskur

Trúarbrögð

Opinbert trúleysi, en margir eru kristnir, taóistar og búddistar

Sjtórnarform

Kommúnísk stjórn

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

15 529 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Stærð Kína skapar mikla fjölbreytni í veðurfari og náttúru landsins. Í vestasta hluta landsins eru há fjöll og þurr svæði, en í austri frjósamar sléttur. Monsúnvindarnir hafa mikil áhrif á loftslagið. Á veturna er háþrýstisvæði yfir meginlandinu og kalt, en á sumrin blása heitir hitabeltisvindar langt norður í landið. Gífurleg loftmengun og skortur á hreinu vatni er í landinu vegna olíuvinnslu, kolaframleiðslu og annars konar iðnaðar. Margar kínverskar borgir eru meðal óhreinustu borga heims. Árið 1949 tapaði Kína um fimmtungi af ræktarlandi sínu vegna eyðingar skóga og jarðvegseyðingar. Í Kína er verið að byggja stærstu stíflu í heimi, Þriggja gljúfra stífluna. Bygging stíflunnar er umdeild, meðal annars vegna þess að 1,2 milljónir manna hafa verið neyddar til að yfirgefa heimili sín með valdi og sökum þess að fiskum í ánni hefur fækkað.

Earth Earth Ecoprint

2.1 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Kína, þá þyrftum við 2.1 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Í árhundruð var Kína eitt af þróuðustu siðmenningarríkjum heims. Merkar uppfinningar, líkt og áttavitinn, byssupúðrið, pappírinn og prentlistin, komu frá Kína. Landið var undir stjórn fjölda ættarvelda, auk þess sem það laut lengi mongólskri stjórn. Árið 1912 var hið kínverska lýðveldi stofnað, á sama tíma og síðasta keisaraættarveldi Kína leið undir lok. Þjóðarflokkurinn „Guomindang” og kommúnistaflokkurinn börðust um völdin í mörg ár, en hvorugur þeirra náði yfirráðum í landinu. Árið 1937 braust út stríð á milli Kína og Japan og var þá ósamkomulagið á milli flokkanna tveggja lagt til hliðar um sinn. Þegar Kína sigraði í stríðinu árið 1945 braust út borgarastríð sem kostaði 12 milljónir manna lífið. Kommúnistar með Mao Zedong í broddi fylkingar unnu það og stofnuðu Alþýðulýðveldið Kína árið 1949. Stuðningsmenn þjóðarflokksins drógu sig í hlé og settust að á eynni Taívan, þar sem þeir stofnuðu Lýðveldið Kína. Mao stýrði með járnhendi og hóf meðal annars byltingu öreiganna árið 1966. Markmiðið var, samkvæmt kenningum hans, að útrýma gömlum siðum og venjum í kínversku samfélagi og innleiða í staðinn kommúníska hugmyndafræði. Dauði Maos árið 1976 leiddi til uppgjörs á milli róttækra kommúnískra afla.

Samfélag og stjórnmál

Kína er einsflokksríki þar sem kommúnistaflokkurinn er eini löglegi flokkurinn. Stúdentar efndu til kröfugöngu árið 1989, á Torgi hins himneska friðar, og kröfðust friðar og lýðræðis, en mættu þá hernum á brynvörðum bílum og féllu mörg þúsund manns. Virðing fyrir mannréttindum er lítil og þaggað var niður í stjórnarandstöðu landsins. Litið er á spillingu sem stórt vandamál og árlega er hundruðum manna refsað með dauðadómi fyrir efnahagsbrot. Stjórnvöld halda enn úti strangri íbúastefnu og einungis er leyfilegt að eignast eitt barn á fjölskyldu. Kínversk stjórnvöld eru sterklega gagnrýnd af Vesturlöndum fyrir að hertaka Tíbet og þá kröfu að Taívan verði eitt af héruðum Kína.

Hagkerfi og viðskipti

Stjórn efnahagsmála í Kína er smátt og smátt orðin frjálslyndari eftir dauða Maos. Stjórnvöld hafa meðal annars opnað fyrir erlendar fjárfestingar og yfir 500.000 erlend fyrirtæki hafa verið stofnuð í landinu. Efnahagur Kína vex einna hraðast í heimi og hefur verg landsframleiðsla aukist töluvert frá því á níunda áratugnum. Kína varð meðlimur í Alþjóðaviðskiptastofnuninni (WTO) árið 2001. Í dag er atvinnuleysi á landsbyggðinni mikið sem hefur í för með sér að fólk flykkist til bæjanna. Um það bil þrír fjórðu hlutar íbúa Kína hafa enn lifibrauð sitt af landbúnaði. Kína er ríkt af náttúruauðlindum eins og til dæmis kolum, olíu og járnmálmi. Aðalútflutningsvörurnar eru vefnaðarvörur, rafmagnsvörur, olía og olíuvörur, efnavörur, léttar iðnaðarvörur og vopn. Undanfarin ár hefur þjónustustarfsemi einnig vaxið hratt.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Kína fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    9 562 911
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    11,3
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    1 415 045 928
    1000 íbúar
    Frjósemi
    1,7
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,164
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,843
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    74
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    76
    Ár
    Lífslíkur karla
    72
    Ár
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    132 538
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    1,4
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    9,3
    Prósent
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    467
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    297 059
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    322 439
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    5
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    2,243
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    9
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    68
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    7,54
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    3,7
    Hektar per person
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    0,954
    Skali
    Aftökur
    1 000
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    41
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    25,7
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    7
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    6
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    99,7
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    96,4
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    95,5
    Prósent
  •  

    Kína

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    12,3
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    vantar gögn
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    8
    Prósent
    Iðnaður
    43
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    48
    Prósent