[[suggestion]]
Malí

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

2 126 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Malí er staðsett í vesturhluta Afríku og er landlukt. Landið er áttunda stærsta land Afríku að flatarmáli og er meirihluti landsins eyðimörk eða gresjur. Norðurhluti Malí tilheyrir Sahara eyðimörkinni. Sehel svæðið, sem er sléttlendi, nær yfir landið þvert og til suðvesturs eru gresjur og frjósamt land. Hitabeltisloftslag ríkir í Malí en árnar Níger og Senegal tempra loftslagið í suðurhlutanum. Þar er rigningartímabil frá júní til október. Stærsta umhverfisógn Malí eru þurrkar. Þurrkarnir leiða til jarðvegseyðingar og skógsvæði og beitilönd skerðast. Aðgangur að hreinu vatni er einnig vandamál: aðeins 74% íbúa í borgum hafa aðgang að hreinu vatni og aðeins 61% íbúa á landsbyggðinni.  Þá ógna þurrkar plöntu- og dýralífi Malí, sem og veiðiþjófar og eyðilegging nátturuauðlinda. Stjórnvöld hafa komið á fót friðlýstum svæðum til að sporna við vandanum en hefur hvorki tekist að stöðva veiðiþjófana né hindra ólöglegt skógarhögg.

Ecoprint

0.9 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Malí, þá þyrftum við 0.9 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Umhverfis landssvæðið þar sem Malí stendur í dag voru staðsett nokkur af stærstu menningarsamfélögum Afríku á miðöldum. Í norðausturhlutanum þar sem Malí stendur í dag var hið volduga Ghanaríki sem blómstraði á árunum 700-1000. Í Ghana fór fram mikil verslun meðal annars með gull, fílabein og þræla í Sahara. Malí tekur nafn sitt frá voldugu ríki sem hámarkaði veldi sitt á 14. öld. Konungsdæmið Malí náði í þá daga yfirráðum yfir stóru landssvæði sem náði frá strönd Atlantshafsins í vestri til austurs þar sem Nígería er í dag. Frá árunum 1400-1550 réði Songhai ríkið yfir svæðinu. Eyðimerkurborgin Timbuktu var miðpunktur verslunar fyrir úlfaldalestirnar í Sahara og varð síðar mikilvæg miðstöð íslamskrar bókmenntafræði, menningar og fræða. Íslömskt trúarbrögð náðu útbreiðslu á svæðinu með tilkomu múslímsku kaupmannanna. Árið 1880 réðust Frakkar inn á svæðið til að gera það að nýlendu sinni. Þeim tókst það ekki fyrr en árið 1898 eftir nokkra andspyrnu. Gerðar voru breytingar á nýlendustjórninni á árunum 1956-1958 og ríkið, sem hét nú Franska Súdan, öðlaðist heimastjórn. Franska Súdan og Senegal mynduðu svo ríkjasambandið Malí árið 1959. Árið 1960 gekk Senegal úr sambandinu og Franska Súdan lýsti yfir sjálfstæði sínu sem lýðveldið Malí.

Samfélag og stjórnmál

Malí gerðist sjálfstætt lýðveldi árið 1960 undir stjórn Modibo Keita, fyrsta forseta lýðveldisins. Keita kom á fót sósíalísku einsflokkskerfi í landinu. Andstaðan við stjórn Keita óx hratt og árið 1968 gerði hópur ungra herforingja valdarán og útnefndi Moussa Trarore sem forseta. Upp úr 1980 óx krafan um lýðveldi og fjölflokkakerfi. Árið 1991 var Trarore vikið úr embætti í stjórnarbyltingu leiddri af Amadou Toumani Tourè sem ruddi brautina fyrir fjölflokkakerfi. Ný stjórnarskrá var samþykkt í lýðræðislegum kosningum árið 1992. Í gegnum sögu Malí má sjá hvernig mismunandi þjóðarbrot og hópar lifa saman í sátt. Það má eflaust útskýra með sterkri, sameiginlegri menningarhefð og tungumálinu bambara sem 80% íbúa tala. Eftir samþykkt stjórnarskránnar árið 1992 er Malí lýðveldi með forseta sem þjóðhöfðingja, sem kosinn er á fimm ára fresti. Forsetinn útnefnir forsetisráðherrann sem útnefnir svo ríkisstjórnina. Löggjafarvald er í höndum þjóðþings sem samanstendur af 147 meðlimum, sem eru valdir í almennum kosningum á fimm ára fresti. Í Malí ríkir fjölflokkakerfi, en samkvæmt stjórnarskránni er ekki leyfilegt að stofna stjórnmálaflokka sem byggja stefnu sína á kynþátta-, þjóðflokka- eða trúarbragðahyggju.

Hagkerfi og viðskipti

Malí er eitt af fátækustu löndum jarðar og reiðir sig á þróunaraðstoð. Atvinnulífið byggist að mestu á landbúnaði sem veitir 80% íbúa atvinnu. Helstu landbúnaðarafurðirnar eru bómull, nautakjöt og kornvörur. 10% íbúa lifa hirðingjalífi og iðnaður er á lágu stigi. Helstu útflutningsvörur Malí eru bómull, gull og nautakjöt. Einnig er selt mikið af fiski til annarra landa í Vestur-Afríku. Landið hefur að geyma ríkar auðlindir úr jarðmálmum, sem fyrst voru nýttar eftir efnahagslegar endurbætur og vegna áhuga erlendra fjárfesta á arðsamri námugerð. Malí er þriðji stærsti framleiðandi gulls á eftir Suður-Afríku og Ghana. Aukinn hagvöxtur hefur ríkt í landinu upp úr 1990 og ýmsar endurbætur hafa verið gerðar til að auka fjölbreytni í efnahag og berjast á móti fátækt.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Malí fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    1 356 390 000
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    49,7
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    0,457
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    43,60
    Hlutfall
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    IHDI - mismunur sýndur
    0,282
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi íbúa í þéttbýli
    34,3
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun
    1 412
    Þúsund tonn
    CO2-losun á hvern íbúa
    0,08
    Tonn af CO2 á íbúa
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Landsvæði í minna en fimm metra hæð yfir sjávarmáli
    0,0
    Prosent
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    345
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    2,686
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Aftökur
    0
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    32
    Skali: 0-100
    Pólitísk réttindi
    5
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    35,23
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    4
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Friðargæsluaðgerðir
    13 913
    Antall deltagere i fredsbevarende operasjoner
    Fjárútlát til hernaðarmála
    3,1
    Prósent af VLF
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    6,0
    Prósent
    Vannærð börn
    13,5
    Prósent
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    106
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    6,7
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    0,5
    Hlutfall
    Lífslíkur
    52
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    448
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    174
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    55
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    49,4
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    33,1
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    6
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    61,2
    Prosent
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,689
    Skali: 0-1 (0 er best)
    Jafnrétti á vinnumarkaði
    43,8
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    11,0
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    9,6
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    15 334 336 144
    US Dollar
    VLF á mann
    827
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    38
    Prósent
    Iðnaður
    18
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    38
    Prósent
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Internetnotendur
    12,7
    Notendur á hverja 100 íbúa
  •  

    Malí

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    637
    Einstaklingar
    Fólksfjöldi
    19 107 706
    1000 íbúar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    165 428
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    17 593
    Einstaklingar
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,427
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Flóttamenn í eigin landi
    38 000
    Flóttamenn í eigin landi
    Lífslíkur kvenna
    53
    Ár
    Lífslíkur karla
    51
    Ár
    Hamingjuvísir
    4,39
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)