[[suggestion]]
Panama

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Panama City

Þjódernishópar

Mestizo 70%, ameríku-indíánar 20%, hvítir 10%,

Tungumál

Spænska, enska

Trúarbrögð

Kaþólikkar 85%, mótmælendur 15%

Sjtórnarform

Þingbundið lýðræði

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

23 009 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Panama tengir saman Norður- og Suður-Ameríku og er einungis 55 kílómetrar á breidd þar sem það er mjóast. Við ströndina eru frumskógar og í miðju landi eru fjöll sem ná upp í 3500 metra hæð yfir sjávarmáli. Á láglendinu á milli fjallanna er Panama-skurðurinn, þar sem hægt er að sigla á milli Atlantshafsins og Kyrrahafsins. Í landinu er hitabeltisloftslag með miklum raka, löngum regntímabilum og háu hitastigi. Staðsetningin á milli tveggja úthafa býður upp á mikla fjölbreytni tegunda í regnskóginum, sem nú er ógnað vegna eyðingar. Önnur umhverfisvandamál eru jarðvegseyðing, mengað drykkjarvatn og mikil loftmengun í borgunum.

Earth Ecoprint

1.3 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Panama, þá þyrftum við 1.3 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Vegna legu sinnar mættust helstu siðmenningarsamfélög Mið-Ameríku þar, eins og til að mynda Mayar og Aztekar úr norðri og Cihbchaenar úr suðri. Landið var einnig aðsetur spænska keisaraveldisins í latnesku-Ameríku í meira en 300 ár. Þegar Spánverjar komu til Panama árið 1502 lögðu þeir landið undir sig á stuttum tíma. Stærstur hluti þeirra ættbálka sem þar voru dó út, aðallega vegna þrælahalds og nýrra sjúkdóma. Árið 1821 varð Panama hluti af Stóru-Kólumbíu, þar til landið fékk sjálfstæði árið 1903. Landið hefur alla tuttugustu öldina einkennst af pólitískum óstöðugleika og var á árunum 1968 til 1989 stjórnað af ýmsum einræðisherrum, þar til Bandaríkin réðust inn í landið og komu á lýðræði. Bandaríkjamenn hafa haft mikil áhrif í landinu frá sjálfstæði þess og áttu Panamaskurðinn, sem var byggður með hjálp Bandaríkjanna árið 1914, fram til aldamóta.

Samfélag og stjórnmál

Í Panama er lýðræði, þar sem forsetinn er bæði forsætisráðherra og höfuð ríkisins. Forsetinn hefur víðtæk völd, er kjörinn til fimm ára í senn og getur ekki hlotið endurkjör. Stjórnmál landsins einkennast af persónupólitík og skammvinnum bandalögum milli ólíkra flokka, spilling er umfangsmikil og lítil virðing er borin fyrir stjórnmálamönnum. Herinn hefur löngum gegnt mikilvægu hlutverki og hefur enn þann dag í dag mikil áhrif á stjórnmál landsins. Landið stendur frammi fyrir stórfelldum pólitískum verkefnum í sambandi við ræktun eiturlyfja, smygli á þeim og ólöglegan flutning fólks á milli Suður- og Norður-Ameríku. Önnur aðkallandi verkefni tengjast slæmri meðferð á íbúum af indíánaættum, miklu atvinnuleysi og vaxandi mismun á milli fátækra og ríkra.

Hagkerfi og viðskipti

Í Panama er mjög lítill iðnaður en nálægt 80 prósent af vergri landsframleiðslu kemur frá ólíkum greinum þjónustu. Sérstæð lega landsins og ósnert náttúra gerir það að eftirsóttum ferðamannastað og er ferðaþjónustan í örum vexti. Frjálslynt efnahagskerfi og gott skattakerfi hafa veitt landinu mikilvæg banka- og tryggingaviðskipti. Efnahagsstarfsemi lýtur ströngu aðhaldi í kringum Panamaskurðinn, sérstaklega í borgunum Colón og í Panamaborg. Þjóðnýting skurðarins árið 2000 og vera bandaríska hersins á staðnum, hafa leitt til aukinnar uppbyggingar með fram honum. Atvinnuleysi er, og kemur til með að vera, hátt, þrátt fyrir umfangsmiklar félagslegar umbætur undanfarna áratugi.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Panama fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    75 420
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    7,6
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    4 162 618
    1000 íbúar
    Frjósemi
    2,4
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,457
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,789
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    76
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    79
    Ár
    Lífslíkur karla
    74
    Ár
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    2,2
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    9,5
    Prósent
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    1 402
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    167
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    9 729
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    920
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,826
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    14
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    46
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    2,25
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    2,3
    Hektar per person
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    0,997
    Skali
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    37
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    39,5
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    2
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    2
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    98,1
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    95,0
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    94,7
    Prósent
  •  

    Panama

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    14,7
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    2,6
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    2
    Prósent
    Iðnaður
    22
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    74
    Prósent