Papúa Nýja-Gínea

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

2 865 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Landið samanstendur af hundruðum eyja með fjölbreytilegt landslag. Stærsta eyjan sem nefnist Papúa, er þakin þéttum skógi sem skiptist í tvennt af brattri fjallakeðju sem liggur þvert yfir eyjuna. Meirihlutinn af smærri eyjunum eru eldstöðvar sem standa upp úr hafinu og hafa litla sem enga strandlengju eða skógvöxt. Papúa Nýja-Gínea er staðsett ofan á Eldhringnum svokallaða, en það er keðja af virkum eldstöðvum sem liggja í þessum hluta Kyrrahafsins. Vegna staðsetningarinnar er mikið um jarðskjálftavirkni á svæðinu og eru  minniháttar fljóðbylgjur einnig tíðar. Þar sem landslag á Papúa Nýju-Gíneu er fjölbreytt er veðurfarið og loftslagið það líka. Í regnskóginum rignir mikið og hitastig er hátt, en í fjöllunum sem rísa allt að 4000 metra yfir sjávarmál eru hitastigsbreytingar meiri og þar snjóar með reglulegu millibili. Dýralífið er eitt af því fjölbreyttasta sem fyrirfinnst í heiminum. Þar má finna mörg áströlsk dýr vegna einskonar brúar sem einu sinni lá á milli Asíu og Eyjaálfu. Skógunum stendur ógn af óhömdu skógarhöggi. Ef skógeyðingin heldur áfram með þessum hraða verður helmingur skóglendisins sem var til staðar á eyjunni árið 1975 farin árið 2021. Jarðeyðing og mengun drykkjarvatns eru önnur umhverfisvandamál sem rekja má til skógeyðingarinnar. 

Earth

1 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Papúa Nýja-Gínea, þá þyrftum við 1 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Papúa Nýja-Gínea var numin af fólki frá asíska meginlandinu fyrir mörg þúsund árum síðan. Föst byggð á svæðinu hófst líklega fyrir um 8.000 árum, en þá urðu til mörg lítil og dreifð smásamfélög inni í þröngu fjalladölunum sem finna má við rætur fjallgarðsins sem skiptir landinu í tvennt. Fyrstu Evrópumennirnir komu á svæðið á 16. öld og hófust þá viðskipti við þá innfæddu. Á öldunum sem á eftir komu skiptust Spánverjar, Hollendingar, Þjóðverjar og Englendingar á því að stjórna svæðinu. Þjóðabandalagið lét svo yfirráð svæðisins í hendur Ástrala eftir fyrri heimsstyrjöldina og varð landið ekki að fullu sjálfstætt fyrr en árið 1975. Fyrstu árin eftir að landið fékk sjálfstæði voru nokkuð róleg, þrátt fyrir tíð stjórnarskipti. Eftir 1980 fór þó að bera á aukinni spennu á eyjunni Bougainville, sem vildi fá sjálfstæði frá Papúa Nýju-Gíneu. Stríð braust út á milli stjórnvalda og aðskilnaðarsinna sem varði frá 1990 -1997. Stríðið jók á innri óstöðugleika landsins og veikti efnahaginn, en hann stóð ekki vel til að byrja með. Árið 1997 var friðarsáttmáli loks undirritaður. Bougainville fékk þá heimastjórn og er ástandið í dag nokkuð stöðugt.

Samfélag og stjórnmál

Formlegur þjóðhöfðingi Papúa Nýju-Gíneu er í raun og veru Elísabet II Englandsdrotting, en forsætisráðherra landsins fer þó með öll raunveruleg völd. Forsætisráðherrann er kosinn af þinginu. Stjórnmál í landinu eru mjög persónubundin og einkennast af losaralegum bandalögum, en ríkisstjórn sem hefur hreinan meirihluta innan þingsins hefur ekki enn verið mynduð síðan landið varð sjálfstætt árið 1975.

Landslag Papúa Nýju-Gíneu er mjög óaðgengilegt vegna fjallgarðarins sem gengur í gegnum landið. Það gerir það að verkum að fjölbreytileikinn er mikill. Yfir 800 tungumál eru töluð í landinu og er dýra- og plönturíkið mjög fjölbreytt. Þessi óaðgengilegheit hafa einnig sína ókosti.

Papúa Nýja-Gínea er eitt vanþróaðasta land Asíu og meira en þriðjungur fólksins lifir á sama hátt og þau gerðu fyrir fleiri þúsundum ára síðan – í ættbálkasamfélögum sem eru algjörlega einangruð frá umheiminum. Aðeins örfáir vegir eru malbikaðir í landinu og stór svæði þess er aðeins hægt að nálgast með þyrlum eða flugvélum. Menntunarstigið er mjög lágt og glæpatíðni er há. Á seinustu árum hefur HIV/eyðni-faraldurinn dreift sér um landið og er það nú meðal þeirra landa í Asíu þar sem að tíðni sjúkdómsins er hvað hæst.

Hagkerfi og viðskipti

Í Papúa Nýju-Gíneu má finna hinu ýmsu málma og aðrar náttúruauðlindir, en þéttur regnskógur og brattar fjallshlíðar gera það að verkum að erfitt er að vinna úr þessum auðlindum. Landbúnaður er stærsti atvinnuvegur landsins, en meira en 70% íbúa vinna við ýmiskonar landbúnaðarstörf. Á minni plantekrum er ræktað kaffi, kakó og bómull til útflutnings og þurfa landsmenn að treysta á innflutning til að sjá sér fyrir matvöru.

Skógarhögg, fiskveiðar og málmvinnsla eru stærstu atvinnugreinarnar, en þær eru reknar af erlendum fyrirtækjum sem flytja allan ágóða úr landi. Árið 1997 varð Papúa Nýja-Gínea fyrir miklum þurrkum vegna veðurfyrirbærisins El-Nino, en eftir þátttöku í verkefnum á vegum Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og Alþjóðabankans hefur efnahagur landins náð að rétta sig við. Landið er háð alþjóðlegri þróunaraðstoð.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Afganistan fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    462 840
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    0,7
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    8 251
    1000 íbúar
    Frjósemi
    3,5
    Frjósemi
    Lífslíkur
    63
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    66
    Ár
    Lífslíkur karla
    61
    Ár
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    39,3
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    0,0
    Prósent
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    400
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    339
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    9 510
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    7 500
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    78
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    2,076
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    0,5
    Prósent af VLF
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    57
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    65
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    215
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    417
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Aftökur
    0
    Fjöldi aftaka
    Pólitísk réttindi
    4
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    25,07
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    3
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    0,83
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    1,8
    Hektar per person
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    66,7
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    63,4
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    40,0
    Prósent
  •  

    Papúa Nýja-Gínea

    Eining

    Syna mynd

    Verg landsframleiðsla
    16 928 680 397
    US Dollar
    VLF á mann
    2 268
    US Dollar