[[suggestion]]
Síle
Flagg

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

23 194 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Síle er 4200 metrar að lengd og þar er mjög breytilegt loftslag. Nyrsta svæði landsins er það þurrasta í heimi og nefnist Atacama-eyðimörkin. Í suðri er loftslagið aftur á móti svalt og rakt, en þar líkist náttúran þeirri í Skandinavíu. Þar eru barrskógar, firðir, stöðuvötn og skerjagarðar. Í Síle eru mörg virk eldfjöll, en jarðskjálftinn sem reið þar yfir 27. febrúar 2010 vakti mikla alþjóðlega athygli. Fyrir utan þær miklu skemmdir sem urðu á mannvirkjum í kjölfar skjálftans eru innviðir landsins almennt sterkir. Á seinustu áratugum hefur Síle náð miklum árangri í laxeldi, en iðnaðurinn hefur því miður haft neikvæð áhrif á umhverfið. Losun úrgangsefna og eiturs frá verksmiðjunum hefur haft mikil áhrif á dýralíf og gæði neysluvatns.

Earth Earth Ecoprint

2.2 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Síle, þá þyrftum við 2.2 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Andesfjöllin einangruðu frumbyggjana í Síle frá öðrum hlutum heimsins í mörg ár og var landið þess vegna fámennt framan af. Árið 1530 komu Spánverjar til landsins og 1541 stofnaði Pedro de Valdivia bæinn Santiago. Landið öðlaðist ekki sjálfstæði að nýju fyrr en árið 1818. Það ár markaði upphafið að löngu tímabili lýðræðis sem varði fram að árinu 1973, með tveimur undantekningum þar sem stjórnleysi ríkti í landinu í kringum 1830 og 1930. Árið 1970 var sósíalistinn Salvador Allende kjörinn leiðtogi landsins, en honum var steypt af stóli af Augusto Pinochet árið 1973. Í 16 ár bjuggu íbúar Síle við einræði og kúgun, en að lokum var Pinochet neyddur til að halda lýðræðislegar kosningar. Árið 1990 var einræðisherranum gert að víkja fyrir lýðræðinu og tók Patricio Aylwin yfir stjórn landins, sem markaði upphafið að nýju tímabili í sögu Síle.

Samfélag og stjórnmál

Eftir að vinstrimenn höfðu setið við stjórnvölinn í 20 ár var hægrimaðurinn Sebastián Piñera kosinn forseti Síle þann 17. janúar 2010. Piñera er menntaður hagfræðingur og sem valdamikill viðskiptamaður vill hann að einkarekin viðskipti fái stærri hlut í efnahagslífi Síle í framtíðinni. Í Síle er lýðræði og hefur forsetinn, sem er kjörinn til fjögurra ára í senn, framkvæmdavaldið. Forsetinn velur ráðherrana sem sitja í ríkisstjórninni og löggjafarvaldið er falið þjóðþinginu. Stjórnkerfi Síle styður einkavæðingu og frjálsan markað í efnahagsstefnu sinni.

Hagkerfi og viðskipti

Síle er talið vera eitt af sterkustu löndum Suður-Ameríku vegna stöðugleika efnahagsins og stjórnkerfisins. Árið 1831 var þingræði innleitt í Síle og fjöldi laga voru sett sem tryggðu þjóðinni yfirráðarétt yfir framleiðslu- og samgöngumálum. Mikill uppgangur varð í landinu þar sem námuvinnsla og iðnaður urðu mikilvægir atvinnuvegir. Árið 1876 sá Síle um 62% af allri koparframleiðslu í heiminum og varð hafnarbærinn Valparaíso ein helsta miðstöð verslunar og viðskipta í Suður-Ameríku. Í dag byggir hagkerfi Síle að miklu leyti á útflutningi á steinefnum, en sá útflutningur er helmingurinn af samanlögðum heildarútflutningi landsins. Landbúnaður og fiskeldi hefur einnig blómstrað á seinni árum.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Síle fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    756 096
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    1,7
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    18 197 209
    1000 íbúar
    Frjósemi
    1,8
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,322
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,752
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    79
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    82
    Ár
    Lífslíkur karla
    76
    Ár
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    1,3
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    573
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    856
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    10 346
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,649
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    7
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    16
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    4,69
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    4,0
    Hektar per person
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    0,966
    Skali
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    67
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    31,7
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    99,2
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    96,6
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    99,0
    Prósent
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    17,7
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    5,9
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    4
    Prósent
    Iðnaður
    35
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    62
    Prósent