[[suggestion]]
Síle
Flagg

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

23 194 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Síle er 4200 metrar að lengd og þar er mjög breytilegt loftslag. Nyrsta svæði landsins er það þurrasta í heimi og nefnist Atacama-eyðimörkin. Í suðri er loftslagið aftur á móti svalt og rakt, en þar líkist náttúran þeirri í Skandinavíu. Þar eru barrskógar, firðir, stöðuvötn og skerjagarðar. Í Síle eru mörg virk eldfjöll, en jarðskjálftinn sem reið þar yfir 27. febrúar 2010 vakti mikla alþjóðlega athygli. Fyrir utan þær miklu skemmdir sem urðu á mannvirkjum í kjölfar skjálftans eru innviðir landsins almennt sterkir. Á seinustu áratugum hefur Síle náð miklum árangri í laxeldi, en iðnaðurinn hefur því miður haft neikvæð áhrif á umhverfið. Losun úrgangsefna og eiturs frá verksmiðjunum hefur haft mikil áhrif á dýralíf og gæði neysluvatns.

Earth Earth Ecoprint

2.2 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Síle, þá þyrftum við 2.2 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Andesfjöllin einangruðu frumbyggjana í Síle frá öðrum hlutum heimsins í mörg ár og var landið þess vegna fámennt framan af. Árið 1530 komu Spánverjar til landsins og 1541 stofnaði Pedro de Valdivia bæinn Santiago. Landið öðlaðist ekki sjálfstæði að nýju fyrr en árið 1818. Það ár markaði upphafið að löngu tímabili lýðræðis sem varði fram að árinu 1973, með tveimur undantekningum þar sem stjórnleysi ríkti í landinu í kringum 1830 og 1930. Árið 1970 var sósíalistinn Salvador Allende kjörinn leiðtogi landsins, en honum var steypt af stóli af Augusto Pinochet árið 1973. Í 16 ár bjuggu íbúar Síle við einræði og kúgun, en að lokum var Pinochet neyddur til að halda lýðræðislegar kosningar. Árið 1990 var einræðisherranum gert að víkja fyrir lýðræðinu og tók Patricio Aylwin yfir stjórn landins, sem markaði upphafið að nýju tímabili í sögu Síle.

Samfélag og stjórnmál

Eftir að vinstrimenn höfðu setið við stjórnvölinn í 20 ár var hægrimaðurinn Sebastián Piñera kosinn forseti Síle þann 17. janúar 2010. Piñera er menntaður hagfræðingur og sem valdamikill viðskiptamaður vill hann að einkarekin viðskipti fái stærri hlut í efnahagslífi Síle í framtíðinni. Í Síle er lýðræði og hefur forsetinn, sem er kjörinn til fjögurra ára í senn, framkvæmdavaldið. Forsetinn velur ráðherrana sem sitja í ríkisstjórninni og löggjafarvaldið er falið þjóðþinginu. Stjórnkerfi Síle styður einkavæðingu og frjálsan markað í efnahagsstefnu sinni.

Hagkerfi og viðskipti

Síle er talið vera eitt af sterkustu löndum Suður-Ameríku vegna stöðugleika efnahagsins og stjórnkerfisins. Árið 1831 var þingræði innleitt í Síle og fjöldi laga voru sett sem tryggðu þjóðinni yfirráðarétt yfir framleiðslu- og samgöngumálum. Mikill uppgangur varð í landinu þar sem námuvinnsla og iðnaður urðu mikilvægir atvinnuvegir. Árið 1876 sá Síle um 62% af allri koparframleiðslu í heiminum og varð hafnarbærinn Valparaíso ein helsta miðstöð verslunar og viðskipta í Suður-Ameríku. Í dag byggir hagkerfi Síle að miklu leyti á útflutningi á steinefnum, en sá útflutningur er helmingurinn af samanlögðum heildarútflutningi landsins. Landbúnaður og fiskeldi hefur einnig blómstrað á seinni árum.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Síle fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    69 460 000
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    1,3
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    vantar gögn
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    11,70
    Hlutfall
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    IHDI - mismunur sýndur
    0,710
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi íbúa í þéttbýli
    88,9
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun
    82 563
    Þúsund tonn
    CO2-losun á hvern íbúa
    4,69
    Tonn af CO2 á íbúa
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Landsvæði í minna en fimm metra hæð yfir sjávarmáli
    0,5
    Prosent
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,649
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    67
    Skali: 0-100
    Pólitísk réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    78,92
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Friðargæsluaðgerðir
    vantar gögn
    Antall deltagere i fredsbevarende operasjoner
    Fjárútlát til hernaðarmála
    1,9
    Prósent af VLF
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    3,3
    Prósent
    Vannærð börn
    0,3
    Prósent
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    7
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    vantar gögn
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    0,3
    Hlutfall
    Lífslíkur
    79
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    26
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    41
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    17
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    99,4
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    96,9
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    13
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    94,8
    Prosent
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,322
    Skali: 0-1 (0 er best)
    Jafnrétti á vinnumarkaði
    41,5
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    98,2
    Prósent
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    17,7
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    7,2
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    277 075 944 402
    US Dollar
    VLF á mann
    15 346
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    4
    Prósent
    Iðnaður
    30
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    62
    Prósent
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Internetnotendur
    82,3
    Notendur á hverja 100 íbúa
  •  

    Síle

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    573
    Einstaklingar
    Fólksfjöldi
    18 197 209
    1000 íbúar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    856
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    10 346
    Einstaklingar
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,752
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
    Lífslíkur kvenna
    82
    Ár
    Lífslíkur karla
    76
    Ár
    Hamingjuvísir
    6,44
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)