[[suggestion]]
Slóvenía

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

32 723 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Slóvenía er fjallaland, í norðvestri liggur Triglav (2863m) sem er hæsta fjall landsins. Milli fjallanna liggja djúpir og breiðir dalir. Árnar Sava, Drava, Mura og Soča renna í gegnum landið. Í Slóveníu er meginlandsloftslag með heitum sumrum og köldum vetrum í innri hluta landsins, og miðjarðarhafsloftslag við ströndina. Á hæstu svæðum landsins er alpaloftslag og er næstum helmingur landsins skógi vaxinn. Í neðri hluta landsins vaxa eik- og beykiskógar sem sameinast í blönduðum skógi og ofar í landinu eru barrskógar. Enn ofar má sjá alpa graslendi. 75 tegundir spendýra, þar á meðal birnir, dádýr og gaupur, sem eru meðalstórir villikettir. Alpasteingeitin hefur einnig tekið sig upp aftur og verpa yfir 200 fuglategundir í landinu.

Umhverfisvandamál í Slóveníu eru einkum vegna mengunar frá iðnaði. Áin Sava er mikið menguð vegna úrgangs frá iðnaði og losunar á heimilissorpi en ströndin og sjórinn eru menguð vegna þungmálma og annarra kemískra efna. Skógurinn nálægt Koper hefur eyðilagst vegna súrs regns (vegna loftmengunar frá málmvinnslu og efnaverksmiðjum).

Earth Earth Ecoprint

2.6 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Slóvenía, þá þyrftum við 2.6 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Slóvensku svæðin í Mið-Evrópu voru aldrei sjálfstæð og voru meðal annars undir stjórn Frankneska keisaradæmisins og þýskra feudal höfðingja.  Á 15.öld  voru öll slóvensk svæði undir stjórn Habsburg ættarinnar og varð slóvenska opinbert ritmál. Á 17.öld var slóvenskt dagblað gefið út og á 18.öld varð slóvenska hreyfingin sterkari og stjórnmálaflokkar myndaðir. Árið 1918 stofnuðu Slóvenar ríki Slóvena, Króata og Serba sem var síðar endurnefnt Júgóslavía. Slóvenar og Króatar sáu fyrir sér ríkjasamstarf með sjálfsstjórn ólíkra hópa en Serbar höfðu yfirhöndina og komu á miðstýrðu ríki.  Yfirtaka Tito árið 1945 leiddi af sér sterkt kommúnískt, miðstýrt ríki.  Í kjölfarið voru að minnsta kosti 10.000 Slóvenar myrtir, sakaðir um að standa gegn kommúnisma og ríkinu sjálfu.  Það var svo á níunda áratugnum sem hervæðing og æ sterkari þjóðernishyggja Serba undir stjórn Slobodan Milosevic varð að lokum til upplausnar Júgóslavíu.  Árið 1989 tóku Slóvenar upp lýðveldi, þrátt fyrir mikla andstöðu Serba. Samningaviðræður milli ríkjanna reyndust ekki árangursríkar og árið 1991 lýsti Slóvenía yfir sjálfstæði sínu. Serbneskar hersveitir réðust í kjölfarið inn í Slóveníu, en hörfuðu eftir 10 daga. 

Samfélag og stjórnmál

Af fyrrum ríkjum Jógóslavíu hefur Slóvenía einsleitustu samsetningu íbúa og var fyrir upplausnina ríkasta og iðnvæddasta ríkið. Drnovšek, sem var forsætisráðherra samfellt frá 1994-2002, hefur fengið lof fyrir að hafa leitt vel umskipti Slóveníu frá kommúnisma til markaðshagkerfis. Eftir að Slóvenía öðlaðist sjálfstæði gekk landið í gegnum niðursveiflu, en síðan varð efnahagsleg þróun í góð.

Tengsl við Vesturlönd ástamt traustu lýðræði leiddi til þess að Slóveníu vegnaði einna best af nýju ríkjum Austur-Evrópu. Slóvenía er eina landið sem hélt þjóðaratkvæðagreislu um aðild í bæði NATO og ESB og í báðum tilvikum vildi skýr meirihluti aðild. Slóvenía varð aðili að NATO og ESB árið 2004. Evran var tekin upp árið 2007.

Spenna hefur verið í samskiptum milli Slóveníu og Króatíu vegna ágreinings um mikilvæg fiskimið í Piranbukta í Adríahafi. Þar að auki gera bæði ríkin tilkall til fjögurra lítilla smábæja.

Hagkerfi og viðskipti

Fyrir upplausn Júgóslavíu var Slóvenía ríkasta og iðnvæddasta ríkið í sambandinu. Fyrst eftir sjálfstæði landsins kom tímabundin efnahagsleg niðursveifla. Eftir nokkur ár jókst hagvöxtur landsins hratt og atvinnuleysi minnkaði. Í dag hefur Slóvenía framúrskarandi innviði og menntað vinnuafl. Atvinnugreinar í þjónustu og einkum í fjármálarekstri (bankastarfsemi og tryggingar) og ferðaþjónustu eru mikilvægar tekjur fyrir Slóveníu. Stærstu iðnaðargreinarnar eru málm- og vélaverksmiðjur, sem samsvara fjórðungi af heildarframleiðslu landsins. Landið hefur einnig sterkan rafiðnað, textíliðnað og stóriðju. Þeir framleiða meðal annars kemísk efni, matvæli, vörur úr tré, skófatnað, farartæki og fleira.

Þrátt fyrir velgengni landsins efnahagslega hafa komið upp nokkrar áskoranir. Vinnumarkaðurinn er ósveiganlegur og í strangri samkeppni við, meðal annars, Kína og Indland. Fjármálakreppan árið 2009 hafði áhrif á Slóveníu og þótt hagkerfið sé að jafna sig er atvinnuleysi ennþá í kringum 10%.

Slóvenía er í 29.sæti af 169 á lífskjaralista Sameinuðu þjóðanna.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Slóvenía fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    20 270
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    9,1
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    2 081 260
    1000 íbúar
    Frjósemi
    1,6
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,053
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,896
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    80
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    83
    Ár
    Lífslíkur karla
    76
    Ár
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    6 370
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    0,0
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    69
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    34
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    888
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,396
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    2
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    8
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    6,21
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    4,7
    Hektar per person
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    1,003
    Skali
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    61
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    24,6
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    99,9
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    99,7
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    99,5
    Prósent
  •  

    Slóvenía

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    16,9
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    vantar gögn
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    2
    Prósent
    Iðnaður
    33
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    65
    Prósent