Tékkland

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

32 167 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Tékkland er opið sléttlendi umkringt háum fjallgörðum. Hæsti tindur landsins er Sněžka í Krkonoše, 1602 metrar yfir sjávarmáli. Á landinu ríkir meginlandsloftslag með langa, kalda og tiltölulega þurra vetur og heit sumur. Skóglendi þekur nær þriðjung landsins, en líkt og með annað skóglendi í Mið-Evrópu eru stórir hlutar þess, sérstaklega barrskógar, eyðilagðir vegna mengunarvalda frá iðnaði og stórborgum. Helstu umhverfisvandamál í Tékklandi eru loft- og vatnsmengun. Sumstaðar eru vandamálin það alvarleg að þau hafa veruleg áhrif á heilsu fólks. Umhverfisvandamálin hafa batnað eftir að Tékkland varð meðlimur Evrópusambandsins árið 2004 og varð í kjölfarið að fara eftir reglugerðum sambandsins.

Earth Earth Ecoprint

2.5 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Tékkland, þá þyrftum við 2.5 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga


Þrátt fyrir að Tékkland hafi öðlast sjálfstæði árið 1993 hefur svæðið lengi verið einingaríki með mismunandi stjórnarháttum, svo sem konungsdæmið Böhmen. Eftir fyrri heimstyrjöldina og með upplausn keisaradæmis Austurríkis og Ungverjalands mynduðu Tékkar og Slóvakar eitt land - Tjékkóslóvakía.
Tékkóslóvakía varð til á landsvæðum sem Austurríki (Bæheimur og Mæri) og Ungverjaland (þar sem Slóvakía er í dag) létu af hendi. Í lok seinni heimstyrjaldarinnar var tékkneski hluti landsins innlimaður inní Þýskaland, þegar nasisminn réð ríkjum. Slóvakía nýtti tækifærið til að lýsa yfir sjálfstæði og urðu bandamenn nasista. Eftir stríðið féll öll Tékkóslóvakía í hendur Sovétríkjanna. Árið 1968 var krafan um að falla frá kommúnisma til ,,sósíalisma með manneskjulegri ásjón” brotin á bak aftur af ríkjandi ríkisstjórn. Þetta leiddi til and-sovéskra mótmælaaðgerða sem leiddu til hrottafenginna refsiaðgerða frá Sovétríkjunum. Þegar Sovétríkin liðuðust í sundur árið 1989 fékk Tékkóslóvakía sjálfstæði. Árið 1993 var svo landinu friðsamlega skipt í Tékkland og Slóvakíu.

Samfélag og stjórnmál


Ný stjórnarskrá Tékkneska lýðveldisins var samþykkt 1992 og varð Václav Havel, fyrrum forseti Tékkóslóvakíu, fyrsti forseti Tékklands. Stærstu stjórnmálaflokkarnir í Tékklandi eru tveir. Lýðræðislegi Dorgaraflokkurinn (ODS), með formanninn Václav Klaus – einnig fyrsti forsætisráðherra landsins. Höfuðáhersla ODS flokksins var róttæk umbreyting til markaðshagkerfis. ČSSD, Samfylkingin, sem er annars stærsti flokkurinn í landinu á rætur sínar að rekja til þess tíma áður en kommúnisminn var við lýði. Flokkurinn var stofnaður árið 1878 en var þvingaður til að sameinast kommúnistaflokknum árið 1948. Flokkurinn tók aftur til starfa í nóvember 1989 og hefur skilgreint sig sem ,,Vestræna samfylkingu“.

 
 Tékkland var eitt af þremur kommúnistalöndum sem boðið var inngöngu í Nató, árið 1997, og fékk inngöngu árið 1999. Tékkland fékk svo inngöngu í Evrópusambandið árið 2004.


Sambandið við Þýskaland hefur verið vandasamt, eftir seinni heimsstyrjöldina var stór hópur þýskra íbúa í þáverandi Tékklandi rekinn á flótta.  Eftir langar samningaviðræður gerðu Þýskaland og Tékkland sameiginlega yfirlýsingu árið 1997 þar sem Þýskaland harmaði árásir Nasista gegn Tékkóslóvakíu og Tékkland harmaði framkomu sína gagnvart Þjóðverjum í landinu eftir stríð.
 

Hagkerfi og viðskipti


Tékkland á sér langa sögu sem farsælt iðnaðaríki. Vegna hagstæðrar landlegu við Vestur-Evrópu og lýðræðishefða frá millistríðsárunum hefur landið staðið betur að vígi en mörg önnur fyrrverandi kommúnistalönd við umbreytingarnar til kapítalisma og lýðræðislegs flokkakerfis. Hagfræðingurinn Václav Klaus varð fyrsti ráðherra Tékklands og leiddu umskiptin yfir í markaðshagkerfi.

Eftir aldamótin síðustu hefur hagvöxtur verið stöðugur, með lága verðbólgu og lítið atvinnuleysi. Tékkland er samt sem áður mjög háð alþjóða efnahagssveiflum og sérstaklega efnahagi Þýskalands. Í efnahagsþrengingunum 2008 og 2009 varð Tékkland fyrir tiltölulega miklu tjóni. Miklar áhyggjur eru um spillingu og hækkandi hlutfalli eldri borgara ásamt burðarlitlu velferðarkerfi.
Í dag starfa nærri því 39% íbúa á vinnumarkaði í iðnaði, 3% í landbúnaði og 58% í almennum atvinnugreinum. Í Tékklandi er vaxandi ferðamannaiðnaður. Tékkland er einnig þekkt fyrir bjórframleiðslu sem fer fram í borginni Plzeň sem gaf drykknum Pilsner nafn sitt.

Tékkland er númer 28 af 169 löndum á vísitölu Sameinuðu Þjóðanna yfir þróuð lönd.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Afganistan fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    78 870
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    40,7
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    vantar gögn
    1000 íbúar
    Frjósemi
    1,6
    Frjósemi
    Lífslíkur
    78
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    81
    Ár
    Lífslíkur karla
    75
    Ár
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    30 325
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    0,1
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    480
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    1 285
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    3 644
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,396
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    1,0
    Prósent af VLF
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    3
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    11
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    4
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    5
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Pólitísk réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    16,91
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    1
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    9,38
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    4,5
    Hektar per person
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    100,0
    Prósent
  •  

    Tékkland

    Eining

    Syna mynd

    Verg landsframleiðsla
    185 156 000 000
    US Dollar
    VLF á mann
    17 231
    US Dollar