[[suggestion]]
Úganda

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Kampala

Þjódernishópar

Baganda 16.9%, banyakolar 9.5%, basogar 8.4%, bakigar 6.9%, itesoar 6.4%, langiar 6.1%, acholiar 4.7%, bagisuar 4.6%, lugbarar 4.2%, bunyoroar 2.7%, aðrir/óskilgreint 29.6% (2002)

Tungumál

Enska, ganda/luganda, nigerísk-kongotungumál, nilo-sahara tungumál, swahili, arabíska

Trúarbrögð

Kaþólikkar 41.9%, mótmælendur 42%, múslímar 12.1%, aðrir/óskilgreint/ekkert 4% (2002)

Sjtórnarform

Lýðveldi

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

1 819 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Um það bil þrír fjórðu af landsvæði Úganda er á Mið-Afríkuhálendinu og er mestur hluti landsins í um það bil 900 metra hæð yfir sjávarmáli. Í landinu er hitabeltisloftslag og hitastigið er stöðugt í kringum 22 gráður. Gresjur þekja stóran hluta landsins, sérstaklega eftir að mestur hluti regnskógarins var höggvinn niður. Viktoríuvatn skiptist á milli Úganda, Tansaníu og Kenía og myndar að hluta landamæri Úganda í suðri. Vatnið, sem áður var ríkt af fiski, stríðir nú við alvarleg umhverfisvandamál. Alþjóðleg fyrirtæki með botnvörpur eyðileggja fiskistofninn með ofveiði. Þar að auki eru hlutar vatnsins að breytast í gróður vegna fjölda vatnshýasinta og stöðugt lækkandi vatnsborðs. Veiðiþjófnaður, skógareyðing, ofbeit og jarðvegseyðing eru einnig umhverfisvandamál sem Úganda glímir við.

Ecoprint

0.7 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Úganda, þá þyrftum við 0.7 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Innflytjendur frá Nubia bjuggu í norðurhluta Úganda frá 3. öld f. Kr. Síðar kom meðal annars bantumælandi fólk að vestan og fólk af hamitískum uppruna frá norðaustri. Á norðursvæðunum þróuðust ólíkir ættbálkar á meðan í suðrinu voru konungsdæmi. Frá því um 1840 réðust egypskir og súdanskir þrælahaldarar inn í norðurhéruðin, stuttu eftir það komu fyrstu evrópsku landkönnuðirnir til landsins. Árið 1890 gerðu England og Þýskaland samkomulag sem gerði Úganda að hluta af bresku verndarsvæði. Eftir það var landið undir breskri stjórn fram að sjálfstæði þess árið 1962. Eftir níu ára hverfult lýðræði tók ofurstinn Idi Amin við völdum í valdaráni árið 1971. Eftir hrottafengið og spillt tímabil sem leiðtogi landsins var honum steypt af stóli árið 1979.  Núverandi forseti Úganda, Yoweri Museveni, hefur setið við völd síðan árið 1986.

Samfélag og stjórnmál

Núverandi forseti Úganda, Yoweri Museveni, komst til valda í valdaráni árið 1986. Í mörg ár litu Vesturlöndin á Museveni sem fyrirmynd, en undanfarin ár hefur gagnrýni á hann aukist. Sérstaklega vegna þess að lýðræðislegum leikreglum er ekki fylgt.  Þrátt fyrir að fjölflokkakerfi hafi verið innleitt árið 2005 ræður Museveni og flokkur hans ríkjum.  Árið 2011 var Museveni aftur kjörinn forseti með 70% atkvæðanna. Tímabilið eftir kosningarnar hefur einkennst af stríði á milli forsetans og andstæðinga hans, helsta ástæðan eru ásakanir andstæðinga hans um spillingu í kosningum. Lögreglan hefur verið gagnrýnd fyrir að taka hart á mótmælendum og mótmælum sem andstæðingar forsetans hafa skipulagt.  Árið 2010 varð höfuðborgin Kampala fyrir hryðjuverkaárás, sem Al-Shabaab herská íslömsk samtök hafa lýst ábyrgð á.  Eftir að hafa herjað á íbúa í Norður Úganda í meira en 20 ár var uppreisnarhópinn  rekinn úr landi. Minnihlutahópar verða fyrir mismunun og er samkynhneigð bönnuð í Úganda.

Hagkerfi og viðskipti

80 prósent íbúa Úganda eru bændur og landið er óháð öðrum um mat. Kaffi er mikilvægasta útflutningsafurðin og hefur stundum staðið fyrir 90 prósent af útflutningstekjum landsins, sem gerir landið mjög berskjaldað fyrir heimsmarkaðsverði á kaffi. Úganda stóð tiltölulega vel efnahagslega þegar landið varð sjálfstætt árið 1962. Í stjórnartíð sinni rak Idi Amin hins vegar burt flesta þá sem bjuggu yfir erlendri þekkingu og unnu við iðnað, sem hafði afar slæm áhrif á efnahag landsins. Undanfarin ár hafa langtíma átök gegn LRA og alnæmisfaraldur haft í för með sér alvarlegar afleiðingar fyrir úganskan efnahag. Þrátt fyrir að ennþá megi telja Úganda sem mjög fátækt land hafa síðustu fjögur ár einkennst af miklum hagvexti.  Sérstaklega hefur vöxturinn orðið mikill í þjónustugreinum og framleiðslu á matvöru.  Kaffi framleiðslan hefur hins vegar orðið fyrir barðinu á fjármálakreppunni.  Þættir sem hafa hamlandi áhrif á vöxt efnahags landsins eru spilling, slæmir innviðir og mikil fólksfjölgun.  Það eru miklar væntingar til olíuvinnslu en olía hefur fundist á undanförnum árum í landinu við Albertvatn.  Olían sem hefur fundist mun líklega leiða til þess að Úganda eigi auðveldara með að fá lán á betri kjörum en áður hafa boðist.  Það getur leitt til þess að landið verði ekki eins háð þróunaraðstoð í framtíðinni og það hefur verið hingað til.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Úganda fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    241 550
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    34,4
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    44 270 563
    1000 íbúar
    Frjósemi
    5,4
    Frjósemi
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,522
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,516
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur
    55
    Ár
    Lífslíkur kvenna
    55
    Ár
    Lífslíkur karla
    54
    Ár
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Alger fátækt
    35,9
    Hlutfall
    Vannærðir íbúar
    25,5
    Prósent
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    35 475
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    16 624
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    1 395 146
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    24 000
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    91
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    2,168
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    38
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    vantar gögn
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Dánartíðni á meðgöngu
    vantar gögn
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Berklatilfelli
    161
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    0,13
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    1,2
    Hektar per person
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    0,878
    Skali
    Aftökur
    0
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    26
    Skali: 0-100
    Alþjóðlegur hamingjuvísir
    19,4
    Skali: 1-100 (þar sem 100 er best)
    Pólitísk réttindi
    6
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    4
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    87,0
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    73,8
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    79,0
    Prósent
  •  

    Úganda

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungra kvenna
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    5,8
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    vantar gögn
    Fjöldi/hlutfall
    Barnavinna
    20,6
    Prósent
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    vantar gögn
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    25
    Prósent
    Iðnaður
    22
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    51
    Prósent