[[suggestion]]
Úkraína
two equal horizontal bands of azure (top) and golden yellow represent grain fields under a blue sky

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

8 270 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Stærsti hluti landsins er sléttlendi sem er að meðaltali 175 metra yfir sjávarmáli. Hins vegar má nefna fjöllin á Krímskaga og lengst í vestri teygir Úkraína sig yfir að syðri hluta Karpatafjalla. Hæsta fjall landsins, Hoverla, tilheyrir Karpatafjöllum. Margar ár renna á sléttlendinu og þeirra stærst er áin Dnepr sem rennur til suðurs út í Svartahaf og skiptir landinu í tvennt.


Temprað meginlandsloftslag er í Úkraínu fyrir utan syðsta hluta Krímskagans þar sem er Miðjarðarhafsloftslag.
Helstu umhverfisvandamál í landinu má rekja til rýrnunar á vatnsgæðum, mengunar og skógarhöggs. Mengun frá iðnaði, mikil notkun á skordýraeitri og geislavirkt ofanfall eftir Tsjernobyl-slysið hefur haft áhrif á stóran hluta landsins. Mengunarstigið hefur minnkað eftir fall kommúnismans vegna þess að dregið hefur úr iðnaðarframleiðslu.

Earth Ecoprint

1.6 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Úkraína, þá þyrftum við 1.6 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Saga Úkraínu nær aftur til ársins 4.500 fyrir krist og hafa ólíkir hópar búið á því svæði sem í dag er Úkraína. Kænugarður var undirstaða á þessu austurevrópska svæði í kringum 880 og tengdist sköpun úkraínskrar og rússneskrar sjálfsmyndar. Ríkið leystist upp í kringum 1200 þegar Mongólar réðust inn í landið. Litháar og Pólverjar ráku þá til baka um öld síðar. Pólverjar tóku við stjórn stórs hluta svæðisins við bandalag Pólverja og Litháa árið 1569.

Úkraínskir kósakkar gerðu uppreisn sem varð til þess að hluti Úkraínu féll undir rússneska stjórn og í lok 17. aldar varð svæðið undir bæði rússneskri og austurrískri stjórn. Æ fleiri vildu að Úkraína hlyti sjálfstæði og það var svo í kjölfar fyrri heimsstyrjaldarinnar og byltingarinnar í Rússlandi sem landið lýsti yfir sjálfstæði. Vesturhluti landsins var hins vegar innlimaður í Pólland eftir þriggja ára ára átök og borgarastríð og mið- og austurhluti landsins voru innlimaðir í Sovétríkin árið 1922.


Samyrkjubúskapur var innleiddur með valdi í landinu eftir að Stalín komst til valda. Menningarleg og pólisk elíta Úkraínu var einnig send á flótta.
Hungursneyð af mannavöldum leiddi á milli þriggja til sjö milljóna manna til dauða á árunum 1932-1933, auk þess sem fjöldi landsmanna lét lífið í síðari heimsstyrjöldinni. Talið er að á milli sjö og átta milljón manns hafi látið lífið í styrjöldinni og þar af um ein milljón Gyðinga.

Samfélag og stjórnmál

Úkraína varð sjálfstæð við fall Sovétríkjanna árið 1991. Forsetinn, sem er æðsti yfirmaður ríkisins og kosinn á fimm ára fresti, getur setið í tvö kjörtímabil. Þingið er með deild þar sem sitja 450 þingmenn og eru þingkosningar einnig á fimm ára fresti.

Mikið hefur gengið á í stjórnmálum landsins frá sjálfstæði. Ásakanir um svind í forsetakosningum árið 2004 leiddu til pólitískrar kreppu sem kölluð hefur verið appelsínugula byltingin. Pólitíkin í landinu hefur einkennst af baráttu um tenginguna við Rússland annars vegar og hins vegar frjálsræði í efnahagsmálum. Svæðisbundin spenna hefur líka verið mikil og hefur traust til hins pólitíska kerfis veikst m.a. vegna misnotkunar valds.

Deilan um hvort Úkraína ætti að halla sér að Rússlandi eða taka upp samstarf við Evrópusambandið varð tilefni mikilla mótmæla í hluta landsins árið 2014 (en stjórnin ákvað árið 2013 að hætta samningaviðræðum við Evrópusambandið sem staðið hafa árum saman). Viktor Janúkóvitsh, forseti landsins sem hefur verið vinhallur Rússum, hraktist frá völdum og tilkynnt var að forsetakosningar yrðu haldnar í maí 2014. Stuttu seinna streymdu rússneskir hermenn inn á Krímskaga þar sem Rússar eru með herstöð og margir af rússnesku þjóðerni búa. Eftir þjóðaratkvæðagreiðslu á Krímskaga í marsmánuði árið 2014 ákváðu stjórnvöld þar að biðja um að svæðið yrði hluti af Rússlandi. Degi síðar samþykktu rússnesk stjórnvöld þá beiðni.  Rússland er eina ríkið sem hefur viðurkennt réttmæti þjóðaratkvæðagreiðslunnar og flutning Krímskagans til Rússlands.  Alþjóðasamfélagið hefur fordæmt Rússland fyrir brot á réttindum íbúa en reynir að hindra með diplómatískum leiðum að stríð brjótist út á milli Úkraínu og Rússlands.

Hagkerfi og viðskipti

Úkraína var mjög mikilvæg fyrir hagkerfi Sovétríkjanna. Framleiðsla málma og jarðefna skiptir miklu máli í hagkerfi landsins fyrir utan landbúnað. Útflutningur samanstendur aðallega af stáli, kol, vélum og landbúnaðarafurðum. Hagkerfið hefur aukist síðustu ár en heimskreppan hafði þó haft áhrif þar á. 

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Úkraína fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    1 166 120 000
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    0,1
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    0,001
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    3,80
    Hlutfall
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,751
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    IHDI - mismunur sýndur
    0,701
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
    Lífslíkur kvenna
    75
    Ár
    Lífslíkur karla
    64
    Ár
    Hamingjuvísir
    4,33
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi íbúa í þéttbýli
    68,7
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Þéttbýli
    76
    Íbúar á hvern ferkílómetra
    Vistfræðileg fótspor
    3,0
    Hektar per person
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun
    227 299
    Þúsund tonn
    CO2-losun á hvern íbúa
    5,02
    Tonn af CO2 á íbúa
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Landsvæði í minna en fimm metra hæð yfir sjávarmáli
    1,2
    Prosent
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    409
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    125 236
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    9 028
    Einstaklingar
    Friðarvísir
    3,113
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Aftökur
    vantar gögn
    Fjöldi aftaka
    Flóttamenn í eigin landi
    800 000
    Flóttamenn í eigin landi
    Spilling
    32
    Skali: 0-100
    Pólitísk réttindi
    3
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Fjölmiðlafrelsi
    32,46
    Skala der 0 er best
    Borgaraleg réttindi
    3
    Skali: 1-7 (1 er best)
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Friðargæsluaðgerðir
    vantar gögn
    Antall deltagere i fredsbevarende operasjoner
    Fjárútlát til hernaðarmála
    3,4
    Prósent af VLF
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    3,3
    Prósent
    Vannærð börn
    8,2
    Prósent
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    9
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    vantar gögn
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    0,4
    Hlutfall
    Lífslíkur
    69
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    24
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    26
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    84
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    100,0
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    100,0
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    13
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    92,4
    Prosent
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,284
    Skali: 0-1 (0 er best)
    Jafnrétti á vinnumarkaði
    47,3
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    92,2
    Prósent
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    88 389
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    21,3
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    9,4
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    112 154 185 121
    US Dollar
    VLF á mann
    2 640
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    10
    Prósent
    Iðnaður
    24
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    63
    Prósent
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Internetnotendur
    57,1
    Notendur á hverja 100 íbúa
  •  

    Úkraína

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    5 908
    Einstaklingar
    Fólksfjöldi
    44 009 214
    1000 íbúar