[[suggestion]]
Víetnam

Helstu tölur og staðreyndir

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

6 296 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Í Víetnam er stórbrotið landslag sem teygir sig yfir 1600 kílómetra frá norðri til suðurs. Í landinu er aðallega hitabeltisloftslag, sem er í samræmi við og fylgir Monsoon tímabilinu annars staðar í Asíu. Þrátt fyrir legu landsins er talsverður breytileiki á loftslagi og veðurfari. Í suðri er hitastigið hátt árið um kring en í norðri geta veturnir orðið mjög kaldir. Að minnsta kosti þrír fjórðuhlutar landsins eru fjöll eða hæðir og er Víetnam þekkt fyrir kalksteinsfjöll sem rísa hátt yfir hafið. Grænir hrísgrjónaakrar eru einnig einkennandi fyrir landið, sem og óshólmar Mekong-svæðisins, en þar má finna ótal ár og skurði sem renna í gegnum landið. Árnar á Mekong-svæðinu eru forsenda fyrir lífi og búsetu þar, en íbúum hefur þó einnig staðið ógn af þeim. Þær flæða ítrekað yfir bakka sína og má þá sérstaklega nefna Rauðuá í norðri í því samhengi. Talsverða mengun má finna í ánum og er hún helst rakin til notkun skordýraeiturs og áburðar í landbúnaði. Landbúnaðurinn stendur nú frammi fyrir ýmsum umhverfisvandamálum, svo sem landeyðingu vegna skógarhöggs og mikils saltmagns í óshólmunum.

Ecoprint

1 plánetunni Jörð

Ef allt mannkyn myndi neyta til jafns eins og gerist að meðaltali í Víetnam, þá þyrftum við 1 eintök af plánetunni Jörð.
Sjá vísir fyrir vistfræðileg áhrif.

Saga

Víetnam var hérað í Kína í meira en árþúsund. Á 10. öld tókst Víetnömum að brjótast undan stjórn Kínverja og stofnuðu eigið ríki í kjölfarið. Sjálfstæðisbaráttan gekk þó ekki átakalaust því Víetnam hefur oft þurft að þola árásir bæði Kínverja og Mongóla. Undir lok 19. aldar öðluðust Frakkar sífellt meiri völd á svæðinu og að lokum varð Víetnam að franskri nýlendu. Frá árinu 1946 til 1954 börðust Víetnamar við Frakka um sjálfstæði sitt. Að lokum var Víetnam deilt í tvö ríki, norðurhlutinn var gerður að sósíalistaríki og suðurhlutinn að and-kommúnísku ríki. Það síðarnefnda fékk mikinn stuðning frá Bandaríkjamönnum í því sem við þekkjum sem Víetnamstríðið en Víetnamar kalla bandaríska stríðið. Í stríðinu reyndu Bandaríkin og Suður-Víetnam að hindra Norður-Víetnam í því að sameina landið undir stjórn kommúnista, en sú tilraun mistókst. Stríðið stóð frá 1957 til 1975, en þá féll höfuðborgin Saigon og ríkin tvö sameinuðust aftur, nú undir nafninu „Sósíalíska lýðveldið Víetnam“. Víetnamstríðið og þau grimmdarverk sem þar voru framin gegn almennum borgurum höfðu áhrif á allan heiminn. Það er talið að allt að fimm milljónir almennra borgara hafi látið lífið og að minnsta kosti 1.4 milljónir hermanna, en einungis 6% af þeim voru Bandaríkjamenn.

Samfélag og stjórnmál

Í Víetnam er forsetinn kosinn af þinginu sjálfu til fimm ára í senn, en einungis þingmenn eiga kost á að verða kosnir til forsetaembættisins. Forsetinn er bæði þjóðhöfðingi og æðsti yfirmaður hersins. Víetnam er einsflokksríki undir stjórn Kommúnistaflokksins, sem enn í dag er oft gagnrýndur fyrir brot á mannréttindum. Gagnrýni er þó ekki liðin í landinu og sitja margir í fangelsum vegna andstöðu sinnar við stjórnina. Árið 2006 var Mguyen Minh Triet kosinn forseti, en hann var eitt sinn óbreyttur stærðfræðikennari í Saigon og hóf hann störf sín fyrir flokkinn 1963. Síðan 1986 hefur stjórnin staðið fyrir miklum umbótum í landinu, meðal annars innan hins opinbera, einkum réttarkerfisins og menntakerfisins. Umbæturnar hafa leitt til þess að sá fjöldi fólks sem lifir undir fátæktarmörkum hefur minnkað gífurlega. Einkavæðing landbúnaðarins og stærra vægi einkageirans innan hagkerfisins hafa einnig hjálpað mikið til.

Hagkerfi og viðskipti

Meira en helmingur Víetnama starfar við grunnatvinnuvegi þjóðarinnar. Víetnam er í grunninn landbúnaðarsamfélag þar sem mestöll starfsemin fer fram í kringum óshólmana og nærliggjandi svæði í norðri og suðri. Landbúnaðurinn gegnir mikilvægu hlutverki í útflutningstekjum landsins, en svo dæmi sé tekið er Víetnam stærsti útflytjandi hrísgrjóna í heiminum. Á 10. áratug síðustu aldar varð landið einnig leiðandi í framleiðslu á kaffi og kasjúhnetum. Áður var Víetnam talið vera eitt fátækasta ríki heims en það virðist vera að breytast. Hagkerfið er að breytast úr skipulögðu hagkerfi að hætti kommúnista yfir í sósíalískt markaðshagkerfi. Hagvöxtur hefur verið um 7,5% í landinu síðustu tuttugu árin vegna umbótanna.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Víetnam fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Smelltu til að fá meiri upplýsingar um mælistikuna

  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Þróunaraðstoð móttekin
    2 376 390 000
    milljónir bandaríkjadaga 2006
    Alger fátækt
    2,0
    Hlutfall
    MPI - margvíð fátæktarvísitala
    0,020
    Skala 0-1 (der 0 er best)
    Íbúar undir fátæktarmörkum
    9,80
    Hlutfall
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    IHDI - mismunur sýndur
    0,574
    Skala fra 0 til 1 (der 1 er best)
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Vannærðir íbúar
    10,8
    Prósent
    Vannærð börn
    6,4
    Prósent
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Barnadauði
    21
    Fjöldi á hver 1000 börn
    Frjósemi
    1,7
    Frjósemi
    Útbreiðsla alnæmis (15-49 ára)
    vantar gögn
    Hlutfall
    Lífslíkur
    76
    Ár
    Dánartíðni á meðgöngu
    74
    Dødsfall per 100.000 levendefødte
    Fæðingar meðal ungra kvenna (15-19 ára)
    30
    Levendefødte per 1000 kvinner (15-19 år)
    Berklatilfelli
    129
    Tilfelli á hverja 100.000 íbúa.
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Lestrar- og skriftarkunnátta meðal ungs fólks
    97,1
    Fjöldi/hlutfall
    Ólæsi
    93,5
    Fjöldi/hlutfall
    Lengd skólagöngu
    12
    Ár
    Fjöldi barna í grunnskólum
    98,0
    Prosent
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Jafnrétti á vinnumarkaði
    48,2
    Fjöldi/hlutfall
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Aðgangur að hreinu vatni
    vantar gögn
    Prósent
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Kjarnorka
    vantar gögn
    milljónir kílówattstunda (kWh)
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Atvinnuleysi meðal ungs fólks
    5,2
    Fjöldi/hlutfall
    Atvinnuleysi
    1,9
    Fjöldi/hlutfall
    Verg landsframleiðsla
    vantar gögn
    US Dollar
    VLF á mann
    2 342
    US Dollar
    Grunnframleiðsla
    15
    Prósent
    Iðnaður
    39
    Prósent
    Þjónustustörf, viðskipti, kennsla o.fl.
    43
    Prósent
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Heildarlandsvæði
    331 230
    1000 hektarar
    Notkun landsvæðis, ræktanlegt land
    22,6
    Hlutfall af heildarlandsvæði
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Fólksfjöldi
    96 491 146
    1000 íbúar
    Jafnrétti - vísitala um kynjamismunun
    0,337
    Skali: 0-1 (0 er best)
    HDI - Lífskjaralisti Sameinuðu þjóðanna
    0,694
    Skala: 0-1 (der 1 er best)
    Lífslíkur kvenna
    77
    Ár
    Lífslíkur karla
    73
    Ár
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Hælisleitendur eftir komulandi
    vantar gögn
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir upphafslandi
    341 190
    Einstaklingar
    Flóttamenn, eftir komulandi
    0
    Einstaklingar
    Flóttamenn í eigin landi
    vantar gögn
    Flóttamenn í eigin landi
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    Fjöldi látinna í vopnuðum átökum
    vantar gögn
    Fjöldi látinna á hverja 100 000
    Friðarvísir
    1,905
    Vísir, þar sem 1 er besta gildi og 5 er verst
    Fjárútlát til hernaðarmála
    vantar gögn
    Prósent af VLF
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    CO2-losun á hvern íbúa
    1,80
    Tonn af CO2 á íbúa
    Vistfræðileg fótspor
    1,7
    Hektar per person
  •  

    Víetnam

    Eining

    Syna mynd

    GDI - þróun lífskjara kvenna og karla
    1,010
    Skali
    Aftökur
    0
    Fjöldi aftaka
    Spilling
    33
    Skali: 0-100
    Hamingjuvísir
    5,18
    Skali: 1-10 (þar sem 10 er best)
    Pólitísk réttindi
    7
    Skali: 1-7 (1 er best)
    Borgaraleg réttindi
    5
    Skali: 1-7 (1 er best)