[[suggestion]]
Tansanía
 

Helstu tölur og staðreyndir

Höfuðborg

Dodoma

Þjódernishópar

Afríkubúar 99%, aðrir 1%

Tungumál

Kiswahili/swahili, kiunguja, enska, arabíska, önnur tungumál

Trúarbrögð

Kristnir 30%, múslímar 35%, hefðbundin trúarbrögð 35%

Sjtórnarform

Lýðveldi

Verg landsframleiðsla á hvern íbúa

2 786 PPP$

Aðrir áfangastaðir

Landafræði

Í Tansaníu er mjög fjölbreytt landslag, allt frá háum fjöllum, sléttum og vötnum, til strandlengju með bæði kóralrifjum og fenjaviðarskógi. Hæsta fjall Afríku, Kilímanjaró og stærsta vatn Afríku, Viktoríuvatn, eru í Tansaníu. Loftslag er heittemprað með tveimur regntímabilum. Annað frá mars fram í maí og hitt frá nóvember til janúar. Í landinu er fjölbreytt plöntu- og dýralíf og er það meðal annars þekkt fyrir svarta nashyrninginn. Um það bil 39 prósent af landsvæði Tansaníu eru verndaðir þjóðgarðar eða búgarðar með villtum dýrum. Þrátt fyrir það eyðast um 3500 ferkílómetrar af skógarsvæðum á ári vegna aukinnar landbúnaðarframleiðslu. Önnur umhverfisvandamál sem finna má í Tansaníu eru meðal annars eyðimerkurmyndun, jarðvegseyðing og eyðilegging kóralrifja með fram ströndinni. Stjórnvöld í Tansaníu kljást einnig við vandamál tengd veiðiþjófum í þjóðgörðunum og smygli á fílabeinum.

Saga

Í margar aldir var Tansanía, og þá sérstaklega strandsvæði landsins, undir sterkum áhrifum frá arabískri menningu í gegnum viðskipti og sjóferðir. Á Sansibar var meðal annars komið fyrir arabískri viðskiptamiðstöð og frá 1698 var Sansibar (sem samanstendur af eyjunum tveimur Unguja og Pemba) stjórnað af arabíska soldáninum í Óman. Tansanía var bæði undir þýskri og breskri stjórn á nýlendutímanum. Árið 1886 var Tansanía, eða Tanganyika (meginland Tansaníu), gert að þýsku verndarsvæði. Sansibar hélt sjálfstæði sínu þar til það fór undir breska stjórn árið 1890. Tap Þýskalands í fyrri heimsstyrjöldinni varð til þess að Tanganyika var gert að yfirráðasvæði Bretlands. Árið 1961 varð Tansanía sjálfstætt ríki og ári eftir var stofnað þar lýðveldi þar sem Nyerere var kjörinn fyrsti forseti landsins. Sansibar varð ekki sjálfstætt fyrr en árið 1963, ári seinna sameinuðust Tanganyika og Sansibar og mynduðu bandalag undir nafninu Sambandslýðveldið Tansanía. Sansibar hélt sjálfstjórn og hefur enn sína eigin stjórnarskrá. Forsetinn Nyerere kynnti árið 1967 Arusha-yfirlýsinguna, verkefni um félagslega þróun landsins. Fram til 1995 var einungis leyfður einn stjórnmálaflokkur í Tansaníu.

Vistfræðileg fótspor

8

0,9

Hvis alle mennesker på Jorden skulle ha samme forbruk som en gjennomsnittlig innbygger i Tansanía ville vi trenge 0,9 jordkloder.

Samfélag og stjórnmál

Stjórnmálaflokkurinn Chama Cha Mapinduzu (CCM) hefur verið við stjórnvölinn í Tansaníu frá sjálfstæði landsins árið 1961. Arfurinn frá einsflokksríkinu er enn áberandi og stjórnarandstaðan í landinu veik. Árið 2005 vann forsetinn Jakaya Mrisho Kiwete frá CCM kosningarnar með 80 prósentum atkvæða. Hinn nýi forseti er, ólíkt fyrirrennurum hans, mjög vinsæll meðal almennings í Tansaníu. Hann hefur til að mynda hafið að leysa úr spillingarvandamálum í landinu, auk þess sem hann hefur kynnt verkefni til styrktar réttindum kvenna. Sambandið á milli Tansaníu og Sansibar hefur í langan tíma einkennst af ósætti. Átökin koma vanalega upp á yfirborðið á kosningatímum. Íbúar Sansibar óska eftir auknu sjálfstæði, en Tansaníubúar á meginlandinu halda því fram að þeir eigi að vera sáttir við bandalagssamkomulagið sem er til staðar. Tansanía er við það að uppfylla Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna um grunnskólamenntun fyrir alla, en barnadauði í Tansaníu er með þeim hæstu í löndum Afríku sunnan Sahara.

Lífskjör

10

156 av 186

Tansanía er nummer 156 av 186 land på Human Development Index over menneskelig utvikling.

Hagkerfi og viðskipti

Þrátt fyrir að Tansanía sé mjög fátækt land hefur hagvöxtur verið stöðugur undanfarin ár. Bætt lífskjör hafa þó ekki komið fátækasta hluta íbúanna til góða, en yfir helmingur íbúa landsins lifir á undir einum dollar á dag. Um 80 prósent íbúa Tansaníu býr við sjálfsþurftarbúskap. Kaffi var mikilvægasta útflutningsafurð Tansaníu þar til á tíunda áratugnum, þá tóku kasjúhnetur við því hlutverki. Í dag er gull mikilvægasta útflutningsafurðin. Þrátt fyrir mikinn hagvöxt eru stjórnvöld í Tansaníu háð alþjóðlegri þróunaraðstoð, sem er um 40 prósent af fjárlögum landsins. Árið 2001 var stór hluti af erlendum skuldum landsins felldur niður. Þrátt fyrir þetta jafngildu erlendar skuldir Tansaníu árið 2010 þriðjungi vergrar framleiðslu.  Heimskreppan árið 2008 leiddi til enn frekari efnahagsvandamála. Ferðaþjónusta er mikilvæg tekjulind fyrir landið. Náttúruperlur eins og Kilímanjaró og þjóðgarðurinn Serengeti trekkja á hverju ári að gífurlegan fjölda túrista.

Kort

Tölfræði

Á þessari síðu er gildi fyrir landið Tansanía fyrir allar mælistikur (frá því ári sem síðast barst). Þú getur auðveldlega borið þessi gildi saman við gildi frá öðru ríki. Sjá vísir

Mannfjöldi

Íbúar

59 734 218

Fólksfjöldi Tansanía

Fæðingartíðni

Meðalfjöldi barna sem hver kona eignast

1 2 3 4 5

4,6

Fæðingartíðni Tansanía

Barnadauði

Meðalfjöldi barna sem deyja áður en þau ná fimm ára aldri, miðað við hver 1000 fædd börn

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
41 42 43 44 45 46 47 48 49 50

50

af hverjum 1000 börnum sem fæðast Tansanía

Fátækt

Verg landsframleiðsla (VLF) á mann

Hér hefur landsframleiðslu verið skipt jafnt milli íbúa landanna og leiðrétt fyrir kaupmætti

1

2 786

VLF á hvern íbúa, sett fram í PPP-dollurum Tansanía

Hungur

Hlutfall íbúa sem eru vannærðir

1 2 3 1 5
6 7 8 9 10

3,1

Hlutfall vannærðra íbúa Tansanía

Loftslag

CO2-losun

Fjöldi tonna koltvísýrings sem hver íbúi losar 

1

0,23

fjöldi tonna af koltvísýringi sem hver íbúi losar Tansanía

Heilsa

Bóluefni

Hlutfall barna sem eru bólusett fyrir mislingum

Engar tölur fáanlegar
af hverjum 10 börnum eru bólusett fyrir mislingum Tansanía

Drykkjarvatn

Hlutfall íbúa sem hafa aðgang að hreinu drykkjarvatni

1 2 3 4 5
7 7 8 9 10

5,7

af hverjum 10 íbúum hafa aðgang að hreinu drykkjarvatni Tansanía

Menntun

Læsi og skrifleg færni

Hlutfall íbúa, 15 ára og eldri, sem eru læs og skrifandi

1 2 3 4 5
6 7 8 9 10

7,79

af hverjum 10 íbúum yfir 15 ára eru læs og skrifandi Tansanía

Skólaganga

Hversu mörg ár er gert ráð fyrir að hvert barn gangi í skóla?

1 2 3 4 5
6 7

7,22

fjöldi ára sem gert er ráð fyrir að hvert barn gangi í skóla Tansanía

Jafnrétti

Kynjamismunun

Kynjamismunun á sviðum heilsu, aðkomu að mikilvægum ákvarðanatökum og atvinnuþátttöku. 

5

0,539

GII-vísitala Tansanía

Arbeid