[[suggestion]]
Sýrland

Aðdragandi

Sýrland hefur lotið einræðisstjórn Assad fjölskyldunnar í 43 ár, fyrst Hafez al-Assad sem komst til valda við valdarán hersins 1971, síðan Bashar al-Assad frá árinu 2000. Baath flokkurinn skilgreinir sig sem sósíalískan og stefnir á að sameina allan arabíska heiminn í eitt bandalag. Sýrland er eins flokks ríki og fyrir stríðið hafði stjórnin ekki mætt mikilli mótstöðu svo áratugum skipti.

Hreyfingin Bræðralag múslima gerði atlögu að stjórninni 1982, sem var barin niður af hörku. Stjórninni var ekki ógnað af öðrum hópum eftir þetta. Stjórnaranstaðan hefur verið algjörlega bæld og stjórnin því verið ein sú stöðugasta í þessum heimshluta. Margir áttu von á lýðræðisumbótum þegar Bashar al-Assad tók við völdum, en aukið gegnsæi í stjórnsýslunni við þau tímamót varð skammvinnt. Þess í stað færðust völdin á færri hendur og fengu margir fjölskyldumeðlimir forsetans aukin völd. Á sama tíma hófu stjórnvöld einkavæðingu, sem kom sama hópi til góðs.

Assad fjölskyldan tilheyrir einum margra trúarminnihlutahópa landsins, sem kallast alavítar. Alavítar eru undirgrein sjíamúslima. Sýrlenska stjórnin hefur því átt í góðu sambandi við Íran (þar sem sjíamúslimar eru ráðandi) og Hizbollah í Líbanon. Í Sýrlandi eru líka margir kristnir og margir Kúrdar. Kristni minnihlutinn hefur notið góðs af auknu trúfrelsi á valdatíma Assad fjölskyldunnar. Meirihluti Sýrlendinga er hins vegar súnnímúslimar og fjöldi þeirra er ósáttur við að alavítar, sem eru ekki nema 10% þjóðarinnar, fari áratugum saman með völd landsins og skari þannig eld að eigin köku.

Upphaf átakanna

Arabíska vorið náði til Sýrlands vorið 2011, þegar mótmæli áttu sér stað í fjölda borga og bæja um allt landið. Stjórnvöld brugðust við mótmælunum af hörku. Ofbeldisfullar aðgerðir stjórnvalda við friðsamlegum mótmælum urðu til þess að þau breiddust enn frekar út um landið. Assad-stjórnin ákvað að sleppa öfgafullum jihadistum úr fangelsi, sennilega í því skyni að umbreyta friðsamlegum mótmælum í ofbeldisfull, því þar með mætti löglega beita valdi til að bregðast við ofbeldinu. Assad sakaði mótmælendur um að vera súnní-íslamska hryðjuverkamenn. Hann hafði hagsmuni af að „sanna“ að svo væri. Þetta var aðalástæða þess að hið svokallaða arabíska vor þróaðist yfir í borgarastyrjöld.

Borgarastyrjöld

Hluti stjórnarandstöðunnar stofnaði árið 2011 Sýrlenska þjóðarráðið (SNC) í Tyrklandi. SNC krafðist afsagnar Assads og að Sýrland yrði lýðræðisríki. Frjálsi sýrlenski herinn (FSA) var stofnaður að undirlagi ráðsins til þess að berjast gegn stjórnarhernum. Bæði óbreyttir borgarar og fyrrverandi liðsmenn stjórnarhersins gengu til liðs við hinn nýstofnaða her. Eftir því sem átökin mögnuðust varð staðan á átakasvæðunum flóknari. Nýir anspyrnuhópar mynduðust og fregnir bárust af erlendum uppreisnarmönnum með tengsl við al-Qaida í landinu sem berðust gegn stjórnarhernum. Á sama tíma urðu aðgerðir stjórnarinnar æ harkalegri.

Átökin þróuðust í baráttu milli hersins og anspyrnuhreyfinga um ákveðnar borgir og borgahluta. Skortur á fréttamönnum og fulltrúum alþjóðasamfélagsins torveldaði upplýsingastreymi um þróun átakanna verulega. Átökin í Sýrlandi þróuðust yfir í hrottalega borgarastyrjöld árið 2012.

Áhrif stríðsins á nágrannalönd Sýrlands

Átökin í Sýrlandi hafa haft mikil áhrif í nágrannalöndunum Líbanon, Jórdaníu, Írak og Tyrklandi. Tengsl við Sýrland hafa lengi verið mikilvæg líbönskum stjórnmálum og margir hafa óttast að stríðið í Sýrlandi muni verða til þess að nýtt borgarastríð hefðist í Líbanon. Ein af helstu áskorununum fyrir Líbanon og hin nágrannalöndin er mikill fjöldi sýrlenskra flóttamanna sem hafa flúið og leitað hælis innan landamæra þeirra frá upphafi stríðsins. Stríðið í Sýrlandi hefur einnig stuðlað að þeiri ringulreið sem nú á sér stað í Írak og stækkunar Íslamska ríkisins (ISIS). 

Átökin í alþjóðlegu samhengi

Sýrland er mörgum ríkjum mikilvægt í efnahagslegu og pólitísku tilliti, bæði í Miðausturlöndum og annars staðar í heiminum. Þess vegna njóta bæði stjórn og stjórnarandstaða stuðnings annarra ríkja. Ólík trúarbrögð landa, eftir því hvort súnnímúslimar eða sjíamúslimar eru í meirihluta, hafa einnig sitt að segja.

Sýrlensk stjórnvöld hafa ekki bara átt í góðum samskiptum við Íran og Hizbollah í Líbanon, heldur hefur Assad stjórnin einnig notið efnahagslegs og pólitísks stuðnings frá Rússlandi. Sýrland er eina bandalagsþjóð Rússa sem eftir er í Miðausturlöndum og þar hafa Rússar einu herstöð sína við Miðjarðarhaf. Rússland hefur ekki stutt alþjóleg afskipti af átökunum. Kína hefur að sama skapi beitt neitunarvaldi gegn ályktunum SÞ, en hefur þó beitt sér minna en Rússar til varnar Sýrlandsstjórn.

Stjórnarandstaðan nýtur á hinn bóginn stuðnings stórs hluta alþjóðasamfélagsins, með Bandaríkin í broddi fylkingar. Bandalag Sýrlands og Írans er álitið ógn við bandaríkska hagsmuni. Súnnímúslimsk lönd á borð við Sádi-Arabíu, Tyrkland og Katar veita stjórnarandstöðunni pólitískan stuðning og í tilviki Sádi-Arabíu og Íran einnig með vopnum. Líkt og Bandaríkin eiga þessi ríki í erfileikum með samskipti við Íran og síðar einnig varðandi hryðjuverkasamtökin Íslamska ríkið (ISIS). 

Upplausnarástand í landinu - stækkun ISIS

Upplausnarástand ríkir í Sýrlandi. Assad stjórnin stjórnar svæðum í vesturhluta landsins, þar á meðal höfuðborginni Damaskus, en uppreisnarmenn stjórna öðrum svæðum. Hryðjuverkasamtökin Íslamska ríkið (ISIS), sem voru stofnuð í Írak, stjórna stórum landsvæðum í austurhluta landsins. ISIS stækkaði mikið vegna stríðsins í Sýrlandi og að hluta til vegna þess stuðnings sem Bandaríkjamenn, Saudí-Arabar, íbúar í Katar og aðrir sýndu hópum uppreisnarmanna í Sýrlandi til að berjast gegn Assad-stjórninni. Þau lönd sem höfðu verið upptekin af að styðja uppreisnarhópa sem voru á móti Assad stjórninni urðu seinna uppteknari af að berjast gegn ISIS, bæði í Sýrlandi og Írak.

Bandaríkjamenn stofnuðu alþjóðlegt bandalag í baráttunni gegn ISIS og hófu að varpa sprengjum á skotmörk ISIS í Sýrlandið árið 2014. Tyrkland hefur hins vegar gegnt tvíþættu hlutverki í baráttunni gegn ISIS þar sem Tyrkir hafa fyrst og fremst varpað sprengjum á skotmörk Kúrda á sama tíma og þeir eru uppteknastir við að fella Assad stjórnina. Tyrkir óttast sjálfstæðisbaráttu Kúrdai, bæði í Tyrklandi og í nágrannalöndunum. Kúrdar stjórna litlu svæði í norðurhluta Sýrlands sem og norðurhluta Íraks og hafa barist í fremstu víglínu við ISIS. Tyrkland er engu að síður opinber aðili í bandalaginu sem Bandaríkjamenn stýra (sem styður Kúrdana) í baráttunni við ISIS. 

Barátta stórveldanna við ISIS í Sýrlandi

Eftir hryðjuverkaárásirnar í París 13. nóvember 2015, sem ISIS segjast standa á bak við, hafa Frakkar tekið frumkvæði að sameiginlegri hernaðarlegri stigmögnun í baráttunni gegn ISIS þar sem bæði Rússland og NATO-löndin Bandaríkin, Bretland og Þýskaland hafa óskað eftir að leggja meira af mörkum. Bretland valdi að taka þátt í loftárásum gegn ISIS í Sýrlandi en Þjóðverjar taka þátt án beinnar þátttöku í átökum.

Hryðjuverkaárásirnar í París gerðu samvinnu Rússa og NATO í baráttunni gegn ISIS mögulega en slík samvinna varð hins vegar erfiðari eftir að Tyrkir, sem eru í NATO, skutu niður rússneska orrustuflugvél 24. nóvember. Tyrkir rökstuddu mál sitt með því að rússneska vélin hefði flogið inn í tyrkneska lofthelgi sem Rússar neita. Rússar saka hins vegar Tyrki um að styðja ISIS, m.a. með því að kaupa af þeim olíu. Tyrkir neita þessu og halda því fram að það séu hins vegar Rússar sem kaupa olíu af ISIS.

Átökin á milli Rússa og Tyrkja hafa gert nánari samvinnu NATO og Rússlands flóknari. Eftir að Rússar innlimuðu hluta Úkraínu, Krímskaga, árið 2014 hafa tengslin á milli NATO og Rússlands einkennst af átökum. Líta má á átökin í Sýrlandi í samhengi við átökin í Úkraínu þar sem sambandið á milli stórveldanna er svo mikilvægt á báðum stöðunum.

Erfiðleikar íbúanna

* Rannsóknarnefnd á vegum SÞ hefur upplýst að sýrlenskar öryggissveitir hafi gerst sekar um glæpi gegn mannkyninu, þ.m.t. með fjöldamorðum, mannránum, pyntingum, nauðgunum og drápum á óbreyttum borgurum. Stjórnarandstaðan hefur einnig orðið uppvís að gíslatöku og er sökuð um nokkrar aftökur. 

* Stríðið hefur rekið meira en 12 milljón manna á flótta. Það er meira en helmingur landsmanna sem voru um 21 milljónir fyrir stríð. Flestir eru á vergangi innanlands en margir hafa flúið til nágrannalandanna Jórdaníu, Líbanon, Tyrklands og Íraks.

* Ástandið á meðal landsmanna er alvarlegt og gera SÞ ráð fyrir að um 13.5 milljónir þarfnist mannúðaraðstoðar. 

* SÞ hafa ekki enn gefið út formelga tölu látinna en talið er að 300.000-400.000 manns hafi verið drepnir í átökunum.

* Um 400.000 Sýrlendingar eru að svelta á mörgum svæðum þar sem er erfitt fyrir SÞ að ná til. 

Efnavopn

Áður en átökin hófust áttu Sýrlendingar eitt stærsta vopnabúr heims af efnavopnum, t.d. sinnepsgasi og saríni. 2013 fóru tilkynningar að berast um beitingu slíkra vopna gegn óbreyttum borgurum. 21. ágúst 2013 var sarínfylltum eldflaugum skotið á nokkur úthverfi Damaskus. Á bilinu 300 – 1430 manns týndu lífi í þeim árásum. Stjórnarandstaðan og vestræn ríki töldu einsýnt að árásin væri á ábyrgð sýrlenska stjórnarhersins, en Assad fullyrti að uppreisnarmenn væru ábyrgir. Í kjölfar alþjóðlegs þrýstings samþykkti hann þó að styðja ályktun SÞ gegn efnavopnum og skuldbatt sig til þess að losa landið við efnavopn. Í lok apríl 2014 tilkynnti Efnavopnastofnunin í Haag (OPCW) að 92,5% efnavopna Sýrlands hefði verið flutt úr landi til förgunar.

  • Svæði við þekkjum nú sem Tyrkland, Sýrland og Írak voru lengi hluti af miklu stærri pólitísku, félagslegu og trúarlegu veldi, sem hét Ottómanveldið eða Tyrkjaveldi. Ottómanveldinu var stjórnað af Súnni-múslima Tyrkjum sem réðu ríkjum yfir Aröbum, Kúrdum og öðrum frá árinu 1299 allt að lokum seinni heimstyrjaldarinnar. Tyrkland var stofnað árið 1924, byggt á því sem eftir stóð af Ottómanveldinu. Svæði við þekkjum í dag sem Íran og Afganistan voru ekki hluti af Ottómanveldinu.

  • Fyrri heimstyrjöldin tók sinn toll á Ottómanveldinu sem þá þegar var orðið veikburða. Evrópuríki gripu tækifærið og tóku yfir stór landsvæði fyrrum Ottómanveldisins. Þegar Evrópuríkin samþykktu ný landamæri yfirráðasvæða sinna í Mið-Austurlöndum lentu Kúrdar í fjórum mismunandi löndum: Tyrklandi, Sýrlandi, Írak og Íran. Þetta varð upphafið á kúrdískri sjálfstæðisbaráttu. Kortið sýnir svæði þar sem fjölmennir hópar Kúrda búa. Það nær yfir nokkur landamæri og er oft kallað Kúrdistan.

  • Frakkland og Bretland stofnuðu nýlendur á mikilvægum svæðum í Mið-Austurlöndum. Ríkin teiknuðu upp ný landamæri og skiptu svæðinu sín á milli. Egyptaland hafði þá þegar verið fleiri áratugi undir breskri stjórn.

  • Seinni heimstyrjöldin varð til þess að Frakklandi og Bretlandi var ómögulegt að varðveita heimsveldi sín. Nokkur af núverandi ríkjum í Mið-Austurlöndum voru stofnuð eða hlutu sjálfstæði á þessu tímabili:

    - Líbanon árið 1943

    - Sýrland árið 1944

    - Jórdanía árið 1946

    - Ísrael árið 1948

    - Egyptaland árið 1952

  • Árið 1951 varð Mohammad Mossadeq fyrsti lýðræðislega kjörni leiðtogi Írans. Lýðræðisþróun landsins ógnaði vestrænum olíuhagsmunum í Íran. Árið 1953 tóku Bretland og Bandaríkin því þátt í að koma Mossadeq af stóli og gáfu svo einræðisherranun Shah Palaví, sem var hliðhollur vesturríkjum, völdin. Valdaránið árið 1953 hafði slæm áhrif á viðhorf Írana til vesturvelda og stuðlaði óbeint að íslömsku byltingunni í Íran árið 1979. Myndin sýnir stuðningsmenn Mossadeq koma saman í Teheran árið 1952. Mynd: Wikimedia Commons

  • Árið 1958 tókst Írökum það sem Írönum hafði mistekist fimm árum áður, þ.e. að losa sig við konungsveldið sem hafði verið stutt af Bretum og Bandaríkjamönnum. Írak varð nú sjálfstætt ríki. Írakar höfðu orðið fyrir miklum áhrifum af byltingu í Egyptalandi árið 1952, þar sem hugmyndafræðin var Arabísk þjóðernishyggja og and-heimsvaldastefna. Ein helsta ástæða byltingarinnar árið 1958 var að tveimur árum áður hafði Írak verið neytt til þess að styðja Bagdad-sáttmálann og breska innrás í Egyptalandi árið 1956.

  • Að undanskildu Tyrklandi reyndu Miðausturlönd að mestu að vera hlutlaus á tímum kalda stríðsins (1947-1991). Þrýstingur frá stórveldum reyndist svo mikill að í raun þurftu ríkin að velja sér hlið. Sambandið gat þó breyst með tímanum. Mörg landanna fóru frá því að styðja vesturveldi til Sovétríkjanna. Kortið sýnir hvaða hlið hin ýmsu ríki studdu árið 1970.

  • Sýrland fékk sjálfstæði frá Frakklandi árið 1944. Árið 1970 stóð Hafez al-Assad (hann situr á stól á myndinni) fyrir valdaráni í Sýrlandi með aðstoð hersins og sýrlenska Ba'ath stjórnmálaflokksins. Sonur hans, Bashar al-Assad (annar frá vinstri á myndinni), tók yfir árið 2000 og er enn forseti Sýrlands. Photo: Wikimedia Commons

  • PKK eru pólitísk og hernaðarleg samtök Kúrda, aðgerðir samtakanna eru aðallega í Tyrklandi. PKK hafa verið helstu samtök Kúrda í baráttunni gegn Tyrklandi. Hægt er að lesa meira um baráttu Kúrda hér.

  • 1) Íslömsk bylting í Íran.

    2) Sovétríkin ráðast inn í og hertaka Afganistan.

    3) Saddam Hussein verður forseti Írak, þetta leiðir til stríðs milli Íraks og Íran ári síðar.

  • Valdatíma Shah Pahlavi í Íran lauk við byltingu Íslamista árið 1979. Nýjir valdhafar, með trúarleiðtogann Ayatollah Khomeini í fararbroddi, lögðu áherslu á trúarbrögð í stjórnmálastefnu sinni. Nýtt einræðistímabil tók við, nú óháð vestrænum áhrifum. Hægt er að lesa meira um Íran hér. Myndin sýnir málverk af Khomeini á vegg í Teheran. Mynd: Kamyar Adl / Flickr.

  • Sovétríkin réðust inn í Afganistan til að reyna að bjarga einræði kommúnista í landinu. Andstaða við innrás Sovétríkjanna, þekkt sem Mujahedin, fékk mikinn alþjóðlegan stuðning, þ.m.t. frá Bandaríkjunum, Pakistan og Kína. Osama bin Laden (sjá mynd) var meðal erlendra bardagamanna sem ferðuðust til Afganistan til að leiða hið svokallaða heilaga stríð gegn kommúnisma. Þetta var upphafið á stofnun al-Qaida. Mynd: Hamid Mir/Canada Free Press

  • Ári eftir að Saddam Hussein varð forseti Íraks réðist ríkið á Íran. Um 30 lönd studdu hernaðinn, oft í formi aðstoðar við bæði ríkin samtímis. Helstu áhrifavaldar voru Sovétríkin, Bandaríkin, Frakkland og Kína. Írakar fengu meirihluta aðstoðarinnar en hluti hennar var fyrir þróun gereyðingarvopna. Stuðningur Bandaríkjanna við Írak í stríðinu hafði neikvæð áhrif á samskipti Bandaríkjanna og Íran. 

  • Í Írak-Íran stríðinu gerðu Írakar einnig árásir á Kúrda í Norður-Írak. Ofbeldið gegn Kúrdum (og öðrum minnihlutahópum í Írak), sem hefur kallast Anfal-herferðin, stóð í nokkur ár og náði hámarki árið 1988. Noregur, ásamt fleiri ríkjum og alþjóðasamtökum, hafa viðurkennt grimmdarverkin gegn Kúrdum sem þjóðarmorð. Milli 50.000 og 100.000 manns voru drepnir, meðal annars með notkun efnavopna.

  • Við innrás Íraks inn í Kúveit í ágústmánuði árið 1990 þótti Sádi-Aröbum sér ógnað. Osama bin Laden bauðst til þess að verja Sádi-Arabíu og heilögu borgirnar Mekka og Medínu með "heilögum hermönnum" sínum. En Sádi-Arabía hafnaði tilboði bin Laden og bauð í staðinn herafla Bandaríkjanna inn í landið. Þetta hafði áhrif á pólitískar skoðanir bin Laden og varð síðar til þess að al-Qaida beindi sóknarleik sínum að Bandaríkjunum. Persaflóastríðið endaði með því að alþjóðaher undir forystu Bandaríkjanna, með umboði Sameinuðu þjóðanna, hrakti Íraka aftur til Bagdad í byrjun árs 1991.

  • Eftir Persaflóastríðið samþykkti Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna viðskiptabann gegn Írak. Bandaríkin og Bretland tryggðu að viðskiptabann Sameinuðu þjóðanna var í gildi fram til ársins 2003. Á þessu tímabili voru einnig gerðar loftárásir á Írak. Viðurlög Sameinuðu þjóðanna höfðu alvarleg áhrif á líf óbreyttra borgara og voru harðlega gagnrýnd af fjölda landa. UNICEF áætlar að nokkur hundruð þúsund börn hafi látist vegna þessara viðurlaga. Myndin sýnir fastafulltrúa Íraks hjá Sameinuðu þjóðunum gagnrýna Bandaríkin og Bretland í öryggisráðinu. Mynd: UN Photo / Evan Schneider.

  • Við fall Sovétríkjanna misstu sovésk stjórnvöld í Afganistan völdin árið 1992. Við tók borgarastyrjöld þar sem ólíkir stríðsherrar kepptu sín á milli um völdin. Íslamistahópurinn Talíbanar sigruðu og réðu Afganistan frá 1996 til 2001. Afganistan var á þessu tímabili starfsstöð Osama bin Laden og al-Qaida.  Í herbúðum al-Qaida voru hermenn þjálfaðir til þess að vera framlína Talibana (hægt er að lesa meira um al-Qaeda hér). Myndin sýnir bók eftir Malala Yousafzais, stúlku sem var skotinn af talíbönum fyrir að hafa krafist skólagöngu fyrir stelpur. Hún hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 2014. Mynd: Flickr / Jabiz Rais Dana.

  • Hryðjuverkaárásirnar á Bandaríkin 11. september 2001 urðu upphafið á utanríkisstefnu Bandaríkjanna sem hefur verið nefnd stríð gegn hryðjuverkum (e. war on terror). Markmiðið var að uppræta hryðjuverkanet al-Qaeda, ásamt öllum þeim sem studdu samtökin. Stjórn talibana í Afganistan var fyrst á lista Bandaríkjanna yfir al-Qaeda stuðningsmenn og gerðu því Bandaríkin og Bretar innrás í landið í októbermánuði árið 2001 (hægt er að lesa meira um stríðið í Afganistan hér).

  • Írak var næsta skotmarkið í stríðinu gegn hryðjuverkum. Bandaríkin, ásamt bandamönnum þeirra, réðust inn landið, sem er ríkt af olíulindum, án samþykkis Sameinuðu þjóðanna. Bandaríkin héldu því fram að í Írak væri að finna gereyðingarvopn og að ríkisstjórnin styddi al-Qaeda, en náðu ekki að sannreyna ásakanirnar. Stjórn Saddams Husseins í Írak féll í kjölfar ólöglegrar innrásarinnar. Eftir innrásina hefur ekki tekist að koma á langvarandi friði í landinu (hægt er að lesa meira um stríðið í Írak hér). Myndin sýnir bandarískan hermann við yfirtöku Bagdad árið 2003 að hylja höfuð styttu af Saddam Hussein með bandarískum fána. Mynd: Laurent Rebours / Flickr.

  • Vorið 2011 brutust út miklar uppreisnir í nokkrum löndum arabaheimsins. Mótmælahreyfingar sem miðuðu að því að breyta stjórnkerfinu í hverju landi, oft með áherslu á mannréttindi, stóðu fyrir þeim. Fyrstu mótmælin gegn einræðisvöldum veittu almenningi í nágrannalöndum innblástur, en niðurstöður hreyfinganna urðu ólíkar. Í Sýrlandi urðu friðsöm mótmæli að lokum að upphafi ofbeldisfullrar borgarastyrjaldar (hægt er að lesa meira um arabíska vorið hér). Myndin sýnir mótmæli á Tahrir-torginu í Egyptalandi árið 2011. Mynd: Lilian Wagdy / Wikimedia Commons.

  • Sýrland á í mikilvægum samskiptum á ólíkum sviðum við fjöldamörg lönd. Því hafa bæði ríkisstjórn Assad og uppreisnarmenn hlotið virkan stuðning annarra ríkja. Assad stjórn hefur til að mynda fengið stuðning frá Rússlandi, Íran og Hezbollah samtökunum í Líbanon. Uppreisnarmenn hafa fengið stuðning frá Bandaríkjunum, Tyrklandi, Katar og Sádi Arabíu (hægt er að lesa meira um borgarastyrjöldina í Sýrlandi hér). Borgarastyrjöldin í Sýrlandi hefur styrkt samtökin IS.

  • IS, sem stendur fyrir Íslamska ríkið, er hryðjuverkahópur íslamista sem ræður stórum svæðum í Írak og Sýrlandi. Í júní árið 2014 lýstu samtökin yfir stofnun ríkis á þessu landsvæði. Ríkið er ekki viðurkennd á alþjóðavettvangi, en heldur völdum með hervaldi. Tilkomu IS, sem eru sunni múslimar, má að hluta til útskýra með mismunun sem sunni múslimar í Írak hafa orðið fyrir eftir að ríkisstjórn Saddam Hussein féll árið 2003 (hægt er að lesa meira um IS hér).